|
|
SMMM
Atatürk İlke ve İnkılapları
Atatürk İlke ve İnkılapları Konu Özeti
Atatürk'ün
büyük bir titizlikle kurduğu ve bizlere emanet ettiği en
büyük eseri Türkiye Cumhuriyeti'nin sonsuza kadar
yaşaması, Onun ilke ve inklaplarına sahip çıkma ile
olur. Çünkü bu ilke ve inkilaplar Türkiye'nin
gelişmesinin yegane çizgisidir. Türk insanına düsen
görev önce Atatürk ilke ve inkılaplarını öğrenmek ve
onların etrafında kenetlenmek, sonra da tek varlığımız
Türkiye Cumhuriyeti'ni sonsuza kadar yaşatmaktır.
Atatürk ilke ve inkılapları Türk insaninin ülküsü ve
idealleridir.
Atatürk'ü öğrenmek bir bakıma Onun ilke ve inkılaplarını
bilmekle baslar. Bu ilkeler:
1- Cumhuriyetçilik: Türk Milleti'nin hür
seçimlere dayanan en uygun yönetim sekli Cumhuriyet'tir
seklinde özetlenebilir.
2- Milliyetçilik: Türk Milleti'nin 2000 yıllık
tarihine yakışır bir şekilde millet olma ve yasama
ilkesidir. Türk bayrağı altında yaşanan tasada ve
kıvançta ayni duyguları paylasan herkesi Türk sayan
ilkedir. Böylece milletimizi birleştiren ve kaynaştıran
bir ilke konumundadır.
3- Halkçılık: Türk Milleti'nin yasayan kitlesine
halk denir. Çeşitli meslek ve etkinlikleri olan
halkımızın el ve gönül birliğiyle çalışıp yurdumuzun
kalkınmasını sağlaması demektir. Bütün fertlerimizin
birbirine saygılı ve fedakarlık duyguları içinde
olmalarını önerir.
4- Laiklik: Devlet düzeninin ve hukuk
kurallarının dine değil akla ve bilime
dayandırılmasıdır. Böylece din ve devlet isleri iki ayrı
kurum olarak birbirine zarar vermeden görevlerini
sürdüreceklerdir.
5- Devletçilik: Devletin, halkın rahatı için
sosyal ve ekonomik alanlarda üretim ve teşebbüste
bulunmasıdır. Özel sektörün yapamadığı zorunlu
hizmetleri devlet yapar ve vatandaşa hizmet oturur.
Böylece endüstri ve sanayileşmede özel sektörün yanında
devlet de bir sektör olarak görev yapar.
6-İnkılapçılık: Türk Milleti ve Devleti'nin
durmadan ilerleyen ülkeler yarışmasına katılmasıdır.
Türk toplumu endüstri, bilim, teknoloji, tip ve sanayi
gibi her alanda, her turlu gelişmeye yabancı kalmayacak
kendini cağın gereklerine göre yenileyecektir.
Atatürk ilkelerinin amacı Türk insaninin atılgan,
yaratıcı, barışçı, birleştirici yapmaktır. Büyük Atatürk
hayatta iken kendi de bu ilkeleri uygulamış ve bugünkü
Türkiye'yi çağdaş yapan inkılapları sağlamıştır. Kısa
bir ömre sığan bu inkılapları Avrupa ancak 200-300 yılda
yapabilmiştir. Atatürk, cağımızın gelmiş geçmiş dahi
devlet adamlarından biridir. Onun büyüklüğü çok yönlü
bir kişiliğe sahip olmasından kaynaklanır. İyi bir
kumandan, dahi bir lider, güçlü bir devlet adamı, iyi
bir hatip, milletinin bas öğretmeni, koylusunun bas
çiftçisi ve esir milletlerin kılavuzudur. Türk
inkılaplarının kısa surede başarıya ulaşmasının sırrı
buradadır.
Atatürk inkılapları ile çağdaş bir devlet niteliğine
kavuştuk. Dünyada saygınlığımız arttı. Yabancı
uyruklulara tanınan kapitülasyon ayrıcalıkları
kaldırıldı. Tarımın modernleşmesinde devlet öncü oldu.
Bankalar, fabrikalar kuruldu. Sonunda ülkemiz bayındır
oldu. Ulusumuz zenginleşti.
Siyasal Alanda Yapılan Değişiklikler:
Mustafa Kemal Paşa'nın önderliğinde 1919 yılında
başlayan Ulusal Kurtuluş Savaşımız 1922'de tamamlandı.
Osmanlı Devleti yöneticileri bu savaşın önderleri
hakkında ölüm fermanları imzalamaktan çekinmediler.
Kurtuluş Savaşı bittiği zaman bir yanda Büyük Millet
Meclisi Hükümeti, öte yanda Osmanlı Saltanatı vardı.
Büyük Millet Meclisi'nin 1 Kasım 1922 günü kabul ettiği
bir yasa ile tarihimizde saltanat dönemi kapandı. Yeni
bir dönem başladı. Osmanlı Saltanatının kaldırılmasından
sonra 1921 Anayasası'nda değişiklikler yapıldı. 29 Ekim
1923 günü Türkiye Devleti'nin hükümet şeklinin
Cumhuriyet olduğu kabul edildi.
Cumhuriyetin ilanı ile tarihimizde Cumhuriyet Dönemi
başladı.
Hukuk Alanında Yapılan Değişiklikler:
Cumhuriyet öncesinde yargı işleri din adamları
tarafından görülürdü. Kadı adı verilen yargıçlar din
kurallarına göre karar verirdi. Hukuk alanında yapılan
değişiklikle eski mahkemeler kapatıldı. Eski yasalar
yürürlükten kaldırıldı. Uygar ulusların yasaları örnek
alınarak boşanma, miras, ceza hukuku yeniden düzenlendi.
Hukuk devrimi ile kadın - erkek arasında eşitlik
sağlandı. Miras konusunda kadın ve erkek eşit pay almaya
başladı. Kadınlar da erkekler gibi seçme ve seçilme
hakkına kavuştu.
Eğitim Alanında Yapılan Değişiklik:
Osmanlı Devletinde eğitim sistemi dinseldi. Mahalle
okulunu bitirenler isterlerse öğrenimlerini Medreselerde
sürdürürlerdi. Medreselerde genel olarak dini bilgiler
öğretilirdi. Bu öğrenim kurumlarında tekniğe, bilime
önem verilmezdi. Medreselerin yanı sıra İmparatorluğun
devlet işleri için kurulmuş Enderun adlı Saray Okulu
vardı. Çok sonraları Tanzimat Döneminde Ortaokul dengi
Rüştiye, Lise dengi İdadi ve Sultani okulları açıldı.
Daha sonra Tıp, Harp Okulu, Mülkiye Okulları kuruldu.
Cumhuriyet döneminde dine bağlı eğitim sistemine son
verildi. Eğitim kurumlarında bilimsel yöntem ve ilkelere
dayalı eğitim çalışmaları başladı. Tüm okullar bu
ilkelere göre yeniden örgütlendi.
Atatürk eğitime, öğretime çok önem verdi. Bilgisizliği
kısa yoldan çözmek, okuma yazmayı kolaylaştırmak amacı
ile Türkiye Büyük Millet Meclisi 1 Kasım 1928 tarihinde
Türk Alfabe Yasası'nı kabul etti. Bu alfabe ile okuma
yazma öğrenilmesi için Ulus Okulları açıldı. Bütün
yurtta okuma yazma öğrenme çalışmaları başladı. Atatürk,
Ulus Okullarında Başöğretmen olarak dersler verdi.
Harf değişikliğini, dilde özleşme izledi. Arapça ve
Farsça sözcüklerden oluşan Osmanlıca yerine Türkçe
konuşulup yazılmaya başlandı. Atatürk Türk Dili'nin
benliğine kavuşma çalışmalarını yürütmek amacı ile 12
Temmuz 1932 tarihinde Türk Dili Tetkik Cemiyeti'ni
kurdu. Dilimiz yabancı sözcüklerden arındı.
Ekonomik Alanda Yapılan Değişiklikler:
Lozan Barış Antlaşması ile yabancı uyruklulara
tanınan kapitülasyon ayrıcalıkları kaldırıldı. Ülkemiz
kendi zenginlik kaynaklarına sahip çıktı. Her alanda
devlet öncülük etmeye başladı. Bankalar, fabrikalar
kuruldu. Modern tarım çalışmalarına başlandı. Yollar,
özellikle demiryolları yapımında büyük çaba gösterildi.
Böylece yurdun en uzak yerlerine ulaşma olanağı
hazırlandı. Ekonomik bağımsızlığımız kazanıldı. Ekonomik
alanda sağlanan bu başarılar sonucu yurdumuz
bayındırlaştı. Ulusumuz zenginleşti. Halk için ağır bir
yük olan aşar vergisi kaldırıldı. Çağdaş vergilendirme
yöntemleri uygulanmaya başlandı.
Sosyal Alanda Yapılan Değişiklikler:
Atatürk, ulusumuzun uygar uluslar düzeyine ulaşması
için, sosyal alanda da köklü değişiklikler yaptı. Yeni
okullar açtı. Hastaneler, dispanserler kurulmasını
sağladı. Güzel sanatların gelişmesi için gerekli
girişimlerde bulundu. Konservatuar kuruldu. Stadyumlar,
spor alanları, kapalı spor salonları yapıldı. Uygar bir
toplum için gerek duyulan tüm sosyal kurumlar Atatürk
döneminde açıldı.
Ölçü Birimlerinde Yapılan Değişiklikler:
Atatürk dünya ile ilişkilerimizi düzenli yürütmek
için ölçü birimlerinde değişiklikler yaptı.
Uzunluk ölçüsü birimi olarak arşın, endaze; ağırlık
ölçüsü birimi olarak okka, dirhem gibi ölçüleri
kaldırarak bugün kullanmakta olduğumuz ölçü birimlerini
kabul etti.
Yurdumuzda daha önce takvim Hicri takvime göre
düzenlenmişti. Buna göre dünyanın kullandığı takvimle
aramızda 580 yıl kadar bir farklılık vardı. 1 Ocak 1926
tarihinden sonra bizde de Miladi takvim kullanılmaya
başlandı.
Eskiden ülkemizde ezani saat kullanılıyordu. Bu saat
uygar ülkelerin kullandığı saate uymuyordu. Takvimde
olduğu gibi saatler arasındaki bu uymazlık büyük
karışıklıklara neden oluyordu. Bunları önlemek için
takvimle birlikte bugünkü kullandığımız saat kabul
edildi.
Hafta tatili Cuma'dan Pazar gününe alındı
|
|
