|
|
Borçlar Hukuku Konu Özeti
Borçlar Hukuku
BORÇ İLİŞKİSİ KAVRAMI
Borç ilişkisi, Borçlar Hukukunun temel kavramlarından biridir.
Çünkü Borçlar Hukuku,Medeni Hukukun borç ilişkilerini düzenleyen
dalıdır. Borç ilişkisi, alacaklı ile borçlu arasında öyle bir hukuki
ilişkidir ki; bu ilişki gereğince borçlu alacaklı karşısında bir şey
vermek, bir şey yapmak veya bir şeyden kaçınmakla yükümlüdür.
Bu tanımdan, borç ilişkisinin üç unsuru bulunduğu
anlaşılmaktadır:
- Alacaklı: Borç ilişkisinde borçludan bir edimde bulunmasını
isteme hakkına sahip olan taraf (aktif suje);
- Borçlu: Borç ilişkisinde alacaklı karşısında bir edimde
bulunmakla yükümlü olan kimse (pasif suje);
- Edim: Borç ilişkisinin konusu. Olumlu (verme, yapma) veya
olumsuz (yapmama) tarzda olabilir. Edimin belli veya hiç değilse
belirlenebilir olması gerekir. Ayrıca edim, hukuka (buyurucu
kurallara), ahlâk ve adaba aykırı veya imkânsız olmamalıdır (BK m.
20/I).
II. SORUMLULUK
Bir borç ilişkisinde borçlu alacaklı karşısında belli bir edimi
yerine getirme yükümlülüğü altına girmiştir. Şayet borçlu bu
yükümlülüğünü kendi isteğiyle yerine getirmezse, alacaklının Devlet
organları aracılığıyla borçlunun malvarlığına el koyabilmesi
gerekir. Buna, sorumluluk denir. Borçlu borcunu yerine getirmediği
zaman, alacaklı, Devletin cebri icra organları aracılığıyla
borçlunun malvarlığına el koyabilecektir.
Bu söylenenlerden anlaşıldığı gibi, malvarlığı ile sorumluluk
esastır. Yani borçlu borcunu yerine getirmediği zaman –çok istisnai
bazı durumlar dışında- borcu için hapsedilemez; o, malları ile
sorumlu olacaktır. Borçlu borcu için, kural olarak tüm malvarlığıyla
sınırsız olarak sorumludur (şahsen sorumluluk). Ancak istisnaen,
borçlunun sorumluluğu Yasa tarafından belli mallarla veya belli
miktarla sınırlandırılmış olabilir. Örneğin Devlet, deftere yazılan
borçlardan sadece miras yoluyla edindiği değerler ölçüsünde
sorumludur” (MK m. 631) (belli mallarla sorumluluk). Belli miktarla
sınırlı sorumluluğa ise, kefilin sorumluluğu örnek verilebilir.
Kefilin sorumlu olacağı azami miktarın kefalet sözleşmesinde
gösterilmesi geçerlilik şartıdır (BK m. 484).
 |
|
