|
|
SMMM Staja Başlama Muhasebe Denetimi Ders Notu
Denetçi Türleri
DENETÇİ TÜRLERİ
1-Bağımsız Denetçiler : YMM, SMMM, SPK tarafından kabul edilmiş dış
denetim şirketleri,Bankalar bağımsız denetçileri
2-İç Denetçiler: Genel Kurulda seçilen denetçiler (TTK ya göre
seçilen)
3-Kamu Denetçileri : Maliye Müfettişleri ve yardımcıları, Hesap
uzmanları ve yardımcıları, Gelirler Kontrolörleri ve yardımcıları,
vergi denetmenleri , sigorta denetçileri, SSK müfettişleri...
Denetçiler Hangi Sürede Hangi Unvanı Alır?
Stajyer Denetçi Yardımcısı: 2 yıl çalışmak ve en az 200 saat
ders gördükten sonra stajyerliği kalkar ve denetçi yardımcısı
unvanını alır.
Denetçi Yardımcısı; 1 yıl çalıştıktan sonra (3.yılın sonunda)
bağımsız denetçi olur.
Denetçi; 3 yıl çalıştıktan sonra ( 6.yılın sonunda) Kıdemli Denetçi
olur.
Kıdemli Denetçi ; Fiilen 6.yılının sonunda kıdemli denetçi olan
toplam 10.yılını doldurunca Baş denetçi olur.
Sorumlu Ortak Baş denetçi; Bağımsız denetim kuruluşunda pay sahibi
olup baş denetçi unvanına haiz ve denetim çalışmalarını kuruluş
adına kendi kişisel sorumluluğu ile yürüten ve kuruluş adına
bağımsız denetim raporlarını imzalamaya yetkili kişidir.
Mali Tabloların Denetiminin Bağımsız Denetçi Tarafından
Yapılmasının Nedenleri;
1-Çıkar Çatışması:Mali tabloların kullanıcıları ile mali
tabloların hazırlanmasından sorumlu şirket yöneticileri arasında
çıkar çatışması olabilir.
2-Muhasebe Bilgilerinin Karışıklığı: İşletmeler büyüdükçe ve
teknolojik ilerlemeler arttıkça muhasebe süreci ve mali tabloların
hazırlanmasında mali tablolarda hata yapma olasılığı artmaktadır.Bu
durumda bilgi kullanıcılarından, mali tabloların kalitesini
değerlemesi, muhasebe ilkelerine ve yasalara uygunluk derecelerini
ölçmeleri beklenemez.
3-Muhasebe bilgilerinden alınacak kararlarla ilgili olması. Mali
tablolarla ilgili olan kişiler tablolarla ilgili olarak alacakları
kararlarda bilgilerin kalitesini değerlemeye çalışır.Bu nedenle
bağımsız denetçinin denetiminden geçmiş bilgilere daha çok
güvenirler.
4-Diğer Nedenler. Bilgi kullanıcıları ile tabloları düzenleyen
şirketin farklı yerde olmaları, kullanıcıların şirket yönetiminden
sürekli bilgi almasında veya denetim çalışmasını bizzat kendisinin
yapmasında yasal, zamansal ve maliyet yönünden rasyonel olmaması
gibi.
Bağımsız Denetimi Sınırlayıcı Faktörler:
1-Denetçinin kısıtlı ekonomik koşullarda çalışması (Örn: Kanıt
toplamada maliyet yüksekliği)
2-Zaman Sınırlaması (Örn: Bilanço tarihinde mevcut belirsizliklerin
çözümünü beklemek için yeterli zaman olmaması)
3-Mali tabloların düzenlendiği muhasebe sisteminden kaynaklanan
sınırlama (Tahmini olarak kayıt yapma veya belirsizliklere ilişkin
kayıtlar yapılsa da kimse belirsizliklerin sonucunu bilemez.Bu
durumda bağımsız denetim mali tabloların güvenirliğini arttırır.
Finansal Tabloların Denetiminde Denetçinin İlişkide Bulunacağı
Gruplar.
1-Yönetim 2-Ortaklar 3-Yönetim Kurulu
Bağımsız Denetimin Yararları:
a-Denetlenen İşletme Açısından;
1-Finansal tabloların güvenirliliğini arttırır.
2-Yönetim ve çalışanların sahtekarlık yapma eğilimlerini azaltır.
3-Denetlenmiş finansal tablolar güven telkin ettiği için devlet
tarafından yapılması muhtemel vergi denetiminin yapılma olasılığı
azalacaktır.
4-Kredi olanaklarının genişlemesini sağlar.
5-Kayıtlardaki hata ve hilelerin ortaya çıkarılması gelir ve
giderlerin doğru olarak gösterilmesini sağlar.
6-Bağımsız denetim, holding kuruluşlarında işletme politika ve
prosedürlerine tüm topluluk içinde uyulduğu konusunda bilgi ve
güvence verir.
b-İş Hayatının Diğer Üyeleri Açıcından:
1-Kredi veren kurumlara kredi ile ilgili kararlarında yardımcı olur.
2-Yatırımcılara yatırım kararlarında yardımcı olur.
3-İşverene ve işçi sendikalarına ücretlerin ve sosyal yardımların
pazarlığında objektif bilgiler sağlar.
4-İşyerinin alımı satımı ve devri konusunda alıcı ve satıcıya
güvenilir bilgi sağlar.
5-Müşterilere firmanın karlılığı, verimliliği ve finansal yapısı
hakkında güvenilir bilgi verir.
c-Kamu Kuruluşları Açısından :
1-Denetlenmiş tablolara ait beyanname ve raporlara güven artar.
2-Resmi kuruluşların denetimden geçmiş firmalara yapacakları
denetimin kapsamı daralır,ayrıntılı denetim faaliyetine gerek
kalmaz.
3-Denetlenmiş tablolar; iflas, borçluluk hallerinde, vekalet ve
ortaklık sözleşmelerini düzenlenmesinde adli mercilere bağımsız ve
güvenilir bilgi sağlar.
BAĞIMSIZ DENETİME TABİ KURULUŞLAR:
TTK açısından ;anonim şirketler denetçi veya denetim kurulu
seçmek zorundadır.Denetçinin olmaması fesih sebebidir.
Sermaye Piyasası Mevzuatına göre;
Sürekli Denetim:
- Aracılık faaliyetine münhasır olmak üzere bankalar,
- Aracı kurumlar
- Yatırım fonları
- Yatırım ortaklıkları
- Hisse senetleri menkul kıymetler borsasında işlem gören
ortaklıklar
Bu niteliklerini kazandıkları hesap dönemi başından itibaren sürekli
denetime (her yıl yapılacak denetime) tabidirler.
*Bunlardan yatırım fon ve ortaklıklarının 6 şar aylık ara bilanço ve
gelir tabloları sınırlı denetim kapsamındadır.
Kamuya açıklamaları zorunlu olan tabloların tümü sürekli denetim
kapsamındadır.
Sürekli denetim yaptıran firmalar isterlerse sınırlı denetim
yaptırabilir.
Sınırlı Denetim:
Yatırım fon ve ortaklıkları, aracı kurumlar ile hisse senetleri
menkul kıymetler borsasında işlem gören anonim şirketlerce
düzenlenmiş ara mali tabloların, sürekli denetim yapan bağımsız
denetim kuruluşları tarafından ağırlıklı olarak bilgi toplama ve
analitik inceleme teknikleri kullanılarak sürekli denetim
programlarına uyumlu olarak denetlenmesidir.
Halka açık olan SPK ya tabi olmayan şirketler sınırlı denetime
tabidir.Belli ortak sayısını geçen A.Ş. ler halka açılmasa bile
halka açık sayılır.
Özel Denetim:
Menkul kıymetlerinin halka arzı için izin almak üzere SPK’ na
başvuran yada S.P.Kanunun kapsamında olup, birleşme, bölünme, devir
ve tasfiye durumundaki sermaye piyasası kurumlarınca düzenlenmiş
mali tabloların denetlenmesidir.
3568 SYL Kanun Uyarınca
12md: Yeminli Mali Müşavirler, gerçek ve tüzel kişilerin veya
bunların teşebbüs ve işlemelerinin mali tablolarının ve
beyannamelerinin mevzuat hükümleri, muhasebe ilkeleri ile
standartlara uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre
incelendiğini tasdik ederler.
Tasdik ilgili kanunun mevzuatında şöyle tanımlanmıştır; Gerçek veya
tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin mali
tablolarının ve beyannamelerinin yeminli mali müşavirlerce denetleme
ilke ve standartlarına uygunluk yönünden incelenmesi, bu inceleme
sonuçlarına dayanılarak tasdik kapsamına giren konuların ve
belgelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının imza ve mühür
kullanılmak suretiyle tespiti ve rapora bağlanmasıdır |
|
