|
|
Maliyet Muhasebesi Konu Özetleri
Maliyet Muhasebesi İlk Madde ve Malzeme Konu Özeti
Bu grupta yer alan
hesaplar, üretilen mamülün bünyesine ana madde olarak katılan ve
hangi mamülden ne kadar tüketildiği, ekonomik bakımdan ayrı olarak
izlenebilen ilkmadde ve malzemelerle ilgili gider, yansıtma ve fark
hesaplarını kapsar.
710. DİREKT İLKMADDE VE MALZEME GİDERLERİ
Bu giderler, esas üretim gider yerleri ile ilgili olup, mamülün
bünyesine giren, mamülün temel öğesini oluşturan ve mamülün
bünyesine doğrudan yüklenebilen maddelerin kullanımı fiili
tutarlarla bu hesapta izlenir. Üretimde kullanılmayan ve satılan
ilkmadde ve malzemenin maliyeti bu hesapta izlenmez.
İşleyişi :
Dönem içinde üretimde kullanılmak üzere ana ve yardımcı üretim
yerlerinde ambardan çekilen direkt maddeler bu hesabın borcuna,
“150- İlkmadde ve Malzeme Hesabı”nın alacağına kaydedilir. Eş
zamanlı kayıt sistemi uygulayan işletmelerde giderlerin tahakkuk
kaydının yapılmasını sağlamak üzere düzenlenen fişde, gider çeşidi
ile gider yeri kodunun yazılması esastır. Hesapla ilgili yapılan
düzeltmeler hesabın alacağına kaydedilir. Dönem sonlarında hu hesap,
“711- Direkt İlkmadde ve Malzeme Yansıtma Hesabı” ile
karşılaştırılarak kapatılır.
711. DİREKT İLKMADDE VE MALZEME YANSITMA HESABI
Fiili maliyet yönteminin uygulandığı durumlarda “710- Direkt
İlkmadde ve Malzeme Giderleri Hesabı”nın borcuna gider çeşidi olarak
kaydedilen giderler ile, önceden saptanmış maliyet yöntemlerinin
uygulandığı durumlarda, önceden hesaplanmış giderler, maliyet unsuru
olarak bu hesabın alacağı karşılığında “151- Yarı Mamüller-Üretim
Hesabı”na borç kaydedilir. Dönem sonlarında “710- Direkt İlkmadde ve
Malzeme Giderleri Hesabı” ile karşılaştırılarak kapatılır.
712. DİREKT İLKMADDE VE MALZEME FİYAT FARKI:
Önceden saptanmış maliyet hesaplama yöntemlerinin uygulandığı
durumlarda fiili direkt ilkmadde ve malzeme giderleri ile önceden
saptanmış ve maliyetlere yüklenmiş, direkt ilkmadde ve malzeme
giderleri arasındaki olumlu veya olumsuz fiyat farklarının izlendiği
hesaptır. Olumsuz fiyat farkları bu hesabın borcuna, olumlu fiyat
farkları ise alacağına kaydedilir. Dönem sonlarında bu hesap ilgili
stok ve satış maliyet hesaplarına aktarılarak kapatılır.
713. DİREKT İLKMADDE VE MALZEME MİKTAR FARKI:
Önceden saptanmış maliyet yöntemlerinin uygulandığı durumlarda fiili
direkt ilkmadde ve malzeme giderleri ile önceden saptanmış direkt
ilkmadde ve malzeme giderleri arasındaki olumlu veya olumsuz miktar
farklarının kaydedildiği hesaptır. Olumsuz miktar farkları hesabın
borcuna, olumlu farklar ise alacağına kaydedilir. Dönem sonunda hu
hesap ilgili stok ve satış maliyet hesaplarına aktarılarak
kapatılır.
Bilanço esasına göre defter tutan ve bir önceki yıl aktif toplamı 25
milyar lirayı ve net satışlar toplamı 50 milyar lirayı aşmayan
işletmeler, Muhasebe Usul ve Esaslarının “Mali Tabloların
Düzenlenmesi ve Sunulması”na ilişkin bölümünün “Temel Mali
Tablolar”la ilgili kısmına uymakla yükümlüdürler. Eş zamanlı kayıt
yönteminin kullanılması önerilen bu uygulamada, giderler
yapıldıkları anda ilgili defter-i kebir hesaplarına “Fonksiyon
Esasına” göre kaydedilirken, söz konusu giderler aynı zamanda
yardımcı defterlerde hem çeşit esasına hem de ilgili gider yerlerine
göre izlenir. Gider çeşitlerinin izleneceği yardımcı defter
kayıtlarının, giderlerin ait oldukları gider yerlerini de gösterecek
şekilde tutulması durumunda, yöntem amacına uygun biçimde yürütülmüş
olacaktır. Bu kayıt yönteminde; giderler eş zamanlı olarak aynı anda
hem fonksiyonlarına, hem çeşitlerine hem de ilgili gider yerlerine
göre izlendiğinden; muhasebe kayıtlarının azaltılmasına ve her
kademenin üretim ve hizmet maliyetlerinin belli bir düzen içinde
oluşturulmasına olanak sağlamaktadır. Bu uygulamada, maliyet hesap
grupları aşağıdaki gibi bölümlenmiştir.
70 MALİYETİ MUHASEBESİ BAĞLANTI HESAPLARI
(Maliyet muhasebesinin genel muhasebeden bağımsız çalışması
durumunda bu grup çalıştırılır.)
71 Direkt İlkmadde Ve Malzeme Giderleri
72 Direkt İşçilik Giderleri
73 Genel Üretim Giderleri
74 Hizmet Üretim Maliyeti
75 Araştırma Geliştirme Giderleri
76 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri
77 Genel Yönetim Giderleri
78 finansman Giderleri
79
Bu uygulamada yardımcı defterlerde izlenecek Gider Çeşitleri
0-9 sayılı hesaplarda, Gider Yerleri ise 10-99 sayılı hesaplarda
gösterildiği gibidir.
Bu bölümde yer alan Maliyet Hesap Gruplarının her biri defter-i
kebir hesabı düzeyinde gider hesapları, yansıtma hesapları ve fark
hesapları olarak bölümlenir.
GİDER HESAPLARI :
Bu hesaplar; dönem içinde yapılan ve tahakkuk ettirilen giderlerin
izlendiği ve borçlarına kaydedildiği hesaplardır. Gider hesaplarına
yapılacak kayıtlara ilişkin olarak düzenlenecek muhasebe Şşlerinde
gider yerleri ve gider çeşitleri hesapları na ait numaralar birlikte
yazılır.
GİDER YANSITMA HESAPLARI :
Bu hesaplar, “Fiili maliyetlerin” uygulandığı durumlarda
giderhesaplarında toplanan giderlerin tümünün; önceden saptanmış
maliyet yöntemlerinin kullanılması durumunda ise, bunlara göre
saptanan giderlerin ilgili hesaplara yansıtılmasını sağlamak
amacıyla kullanılır.
FARK HESAPLARI :
Bu hesaplar, önceden saptanmış maliyet yöntemlerinin uygulanması
halinde fiili giderler ile önceden saptanmış giderler arasındaki
farkların kaydedildiği hesaplardır. Fark hesapları borç ve alacak
kalıntısı verebilir.
|
|
