|
|
5510 SGK Konu Özeti
İşsizlik Sigortası
I. BÖLÜM
SOSYAL SİGORTALAR KANUNU İLE İLGİLİ DEĞİŞİKLİKLER
MADDE 1- 17/07/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar
Kanununun 8 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
" İşveren, örneği Kurumca hazırlanacak işyeri bildirgesini işçi
çalıştırmaya başlayacağı tarihten önce Kuruma doğrudan vermek veya
iadeli taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür."
MADDE 2- 506 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
" İşveren çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce örneği
Kurumca hazırlanacak işe giriş bildirgeleriyle Kuruma doğrudan
bildirmekle veya bu belgeleri iadeli-taahhütlü olarak göndermekle
yükümlüdür. İnşaat işyerlerinde işe başlatılacak kimseler için işe
başlatıldığı gün Kuruma
veya iadeli-taahhütlü olarak postaya verilen işe giriş bildirgeleri
ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde işe
alınan işçiler için en geç bir ay içinde Kuruma verilen veya iadeli-taahütlü
olarak
gönderilen işe giriş bildirgeleri de süresi içinde verilmiş
sayılır."
MADDE 3- 506
sayılı Kanunun 32 nci maddesinin (B) bendine aşağıdaki alt bent ile
maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
" Protez, araç ve gereç bedellerinin % 20' sini sigortalı öder.
Ancak, ilgiliden alınacak katkı miktarı, ödeme tarihindeki 25/8/1971
tarihli 1475 sayılı İş Kanununun 33 üncü maddesine göre sanayi
kesiminde çalışan on altı yaşından büyük işçiler için uygulanan
aylık asgari ücretin bir buçuk katından
fazla olamaz."
" Sigortalıların, bu maddenin (A), (B) ve (D) bentlerinde yazılı
yardımlardan yararlanabilmeleri için, 60 günü hastalığın anlaşıldığı
tarihten önceki altı ay içinde olmak üzere toplam olarak 120 gün
hastalık sigortası primi ödemiş olmaları şarttır."
MADDE 4 - 506 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin (B) bendi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
" B) Yukarıda sözü edilen kimselerin ayakta yapılan tedavilerinde
verilen ilaçlar ile (A/a) bendi uyarınca sağlanan protez, araç ve
gereç bedellerinin % 10' u kendilerince ödenir. Ancak protez, araç
ve gereç
bedelleri için alınacak katkı payı ödeme tarihindeki 25/8/1971
tarihli 1475 sayılı İş Kanununun 33 üncü maddesine göre sanayi
kesiminde çalışan on altı yaşından büyük işçiler için uygulanan
aylık asgari ücret tutarını geçemez."
MADDE 5- 506 sayılı Kanunun 55 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"Malüllük aylığının hesaplanması:
Madde 55 - Malüllük aylığı bağlanmasına hak kazanan sigortalıya
bu Kanunun 61 inci maddesine göre bulunacak ortalama yıllık
kazancının %60'ının 1/12' si oranında malüllük aylığı bağlanır.
Sigortalı başka birinin bakımına muhtaç durumda ise bu oran %70'e
çıkarılır. "
Bu şekilde hesaplanan malüllük aylığı 61 ıncı maddenin son fıkrası
hükümlerine göre artırılır.
MADDE 6 - 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci
fıkrasının (A) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir,
A) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa sigortalı
olarak çalışmaya başlayanların yaşlılık aylığından yararlanabilmesi
için;
a) Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması ve en az 7000
gün veya,
b) Kadın ise 58,erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması, 25 yıldan beri
sigortalı bulunması ve en az 4500 gün,
malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmaları
şarttır."
MADDE 7- 506 Sayılı Kanunun 61 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"Yaşlılık aylığının hesaplanması:
Madde 61 - Yaşlılık aylığına hak kazanan sigortalıların aylığı,
aşağıdaki hükümlere göre belirlenecek ortalama yıllık kazancı ile
aylık bağlama oranının çarpımının 1/12'si alınarak hesaplanır.
Sigortalının her takvim yılına ait prime esas kazancı, kazancın ait
olduğu takvim yılından itibaren talep tarihine kadar
geçen takvim yılları için, her yılın Aralık ayına göre Devlet
İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel
yerler tüketici fiyatları endeksindeki artış oranı ve gayri safi
yurt içi hasıla sabit fiyatlarla gelişme hızı kadar ayrı ayrı
artırılarak bulunan yıllık kazançlar toplamının, toplam prim
ödeme gün sayısına bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama günlük
kazancın 360 katı, aylığın hesaplanmasına esas ortalama yıllık
kazancı oluşturur.
Aylık bağlama oranı, sigortalının toplam prim ödeme gün sayısının
ilk 3600 gününün her 360 günü için %3.5, sonraki 5400 günün her 360
günü için %2 ve daha sonraki her 360 gün için %1.5 oranlarının
toplamıdır.
60 ıncı maddenin B,C ve D bentlerin göre aylığa hak kazananların
aylık Bağlama oranı %60'dan az olamaz.
Hesaplanan yaşlılık aylığı, aylık bağlanması için yazılı başvurunun
yapıldığı yılın Ocak ayı ile aylığın başlangıç tarihi arasında geçen
her ay için Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son
temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki aylık
artış oranları kadar artırılarak bağlanır."
MADDE 8 - 506 Sayılı Kanunun 63 üncü maddesinin (B)
fıkrasının birinci bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent
eklenmiştir.
“Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken serbest avukat veya
noter olarak çalışmalarını sürdürenlerin, sosyal yardım zammı dahil,
almakta oldukları aylıklarından %15 oranında sosyal güvenlik destek
primi kesilir.”
MADDE 9- 506 Sayılı Kanunun 67 inci maddesinin birinci
fıkrasının (A) bendinin (c) alt bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş, (d) alt bendi ile (B), (D) ve (E) bentleri
yürürlükten kaldırılmış ve (C) bendi (B) bendi olarak
değiştirilmiştir.
"c) Toplam olarak 1800 gün veya en az beş yıldan beri sigortalı
bulunup, sigortalılık süresinin her yılı için ortalama olarak 180
gün malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olan
sigortalının, bu Kanunun 61 inci maddesine göre bulunacak ortalama
yıllık kazancının %60'ının 1/12' si olarak hesaplanan aylığı, hak
sahiplerine bağlanacak aylığın hesabında esas tutulur. Bu oran
sigortalının 8100 ila 9000 gün arasında primi ödenen her 360 gün
için 2, 9000 günden sonra ödenen her 360 gün için de 1,5 artırılır.
Bu şekilde hesaplanan ölüm aylığı 61 ıncı maddenin son fıkrası
hükümlerine göre artırılır.
MADDE 10- 506 sayılı Kanunun 78 inci maddesinin birinci
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Bu Kanun gereğince alınacak prim ve verilecek ödeneklerin hesabına
esas tutulan günlük kazancın alt sınırı 4.000.000 TL., üst sınırı
ise alt sınırın üç katıdır. Üst sınırı alt sınırın beş katına kadar
yükseltmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Günlük kazanç alt sınırı her
yıl ilk olarak Nisan ayında bir önceki yılın Aralık ayı ile ondan
önceki yılın Aralık ayına göre Devlet İstatistik Enstitüsü
tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici
fiyatları indeksindeki artış oranı kadar, ikinci olarak bir önceki
yılın gayri safi yurtiçi hasıla sabit fiyatlarla gelişme hızı kadar
artırılarak belirlenir. Bu şekilde belirlenecek günlük kazanç alt
sınırının belirlenmesinde 1000 liranın kesirleri 1000 liraya
tamamlanır.
MADDE 11- 506 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinin birinci
fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
"Ay içinde bazı işgünlerinde çalıştırılmadığı ve ücret ödenmediği
beyan edilen sigortalıların otuz günden az çalıştıklarını açıklayan
bilgi ve belgelerin işverence prim bildirgelerine eklenmesi
şarttır."
"Sigortalıların otuz günden az çalıştığını gösteren bilgi ve
belgelerin Kuruma verilmemesi veya verilen bilgi ve belgelerin
Kurumca geçerli sayılmaması halinde, otuz günden az bildirilen
sürelere ait primler Kurumca resen tahakkuk ettirilerek 80 inci
madde hükümlerine göre tahsil olunur. Uygulamanın usul ve esasları
altı ay içinde yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir."
MADDE 12 - 506 Sayılı Kanunun 85 inci maddesinin birinci
fıkrasının (B) bendinin (a) alt bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve (b) alt bendi yürürlükten kaldırılmış ve (c) alt
bendi (b) olarak değiştirilmiştir.
“a) İsteğe bağlı sigortalılığa devam etmek isteyenler ödeyecekleri
isteğe bağlı sigorta primlerini, bu Kanunun 78 inci maddesine göre
belirlenen prime esas kazanç alt sınırı ile üst sınırı arasında
olmak şartıyla kendileri belirler."
MADDE 13 -506 Sayılı Kanunun 96 ncı maddesinin birinci
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir;
“Bu Kanuna göre bağlanacak yaşlılık aylıkları, 61 inci maddeye göre
bulunacak yıllık ortalama kazancın % 35'inin 1/12 sinden az olamaz.
“
MADDE 14 - 506 sayılı Kanunun 130 uncu maddesi başlığı ile
birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Teftiş, Kontrol ve Denetleme Yetkisi
Madde 130 - Sigorta müfettişleri, bu Kanunun uygulanması
bakımından, İş Kanununda belirtilen teftiş, kontrol ve denetleme
yetkisine haizdirler.
Kurum Yönetim Kurulu
kararı ile görevlendirilen memurlar, sigortalıların işlemleri ile
ilgili olarak işyerlerinde yoklama ve tespit yapabilirler. Bunların
nitelikleri ile çalışma esasları altı ay içinde yürürlüğe konulacak
yönetmelikle düzenlenir.
Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idarelerin denetim
elemanları kendi mevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her
türlü denetim ve incelemeler sırasında, çalıştırılanların sigortalı
olup olmadığını da tespit ederek sigortasız çalıştırılanları Kuruma
bildirmek zorundadırlar. Kurum bu bildirimler üzerine gerekli yasal
işlemi yapar. İlgililerin itiraz hakları saklıdır. Uygulamanın usul
ve esasları altı ay içinde çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
MADDE 15 - 506 sayılı Kanunun Ek 5 inci maddesinin son
fıkrası ile Ek 24'üncü maddesinin (a) fıkrasının ikinci bendi
yürürlükten kaldırılmış ve Ek 32 nci maddesine birinci fıkradan
sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
"Sigortalıların çocuklarına verilecek, protez, araç ve gereçlerin
bedellerinin % 20'si kendilerince ödenir. Ancak, sigortalıların
çocuklarından alınacak katkı miktarı, ödeme tarihindeki 25/8/1971
tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun 33 üncü maddesine göre sanayi
kesiminde çalışan onaltı yaşından büyük işçiler
için uygulanan aylık asgari ücretin birbuçuk katından fazla olamaz."
"Sigortalıların geçindirmekle yükümlü bulundukları eşlerinden %20,
Kurumdan sürekli işgöremezlik geliri, malüllük ve yaşlılık aylığı
almakta olanların geçindirmekle yükümlü bulundukları eşleri ile
Kurumdan hak sahibi olarak gelir ve aylık almakta olan eşlerden %10
katılım payı alınmak şartıyla protez, araç ve gereç yardımlarından
yararlanırlar. Ancak, sigortalıların eşlerinden alınacak katkı
miktarı, ödeme tarihindeki 25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı İş
Kanununun 33 üncü maddesine göre sanayi kesiminde çalışan onaltı
yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücretin bir buçuk
katından, sürekli iş
göremezlik geliri, malüllük ve yaşlılık aylığı alanların eşleri ile
Kurumdan hak sahibi olarak gelir ve aylık almakta olan işlerden
alınacak olan katkı miktarı aylık asgari ücretten fazla olamaz."
MADDE 16 - 506 sayılı Kanuna aşağıdaki Ek maddeler
eklenmiştir.
"Ek Madde 38 - Bu Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıklar ile geçici
76 ıncı maddeye göre yapılan telafi edici ödemeler her ay bir önceki
aya göre Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son
temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksi artış oranı
kadar artırılarak belirlenir."
"Ek Madde 39 – Bu Kanunun Ek 5 ve Ek 6 ıncı Maddeleri gereğince
sigortalılık süresine ilave edilen gün sayıları, beş yıldan çok
olmamak üzere bu Kanunun 60 ve Geçici 81 inci maddelerinde
belirtilen yaş hadlerinden indirilir.
"Ek Madde 40- Bu Kanunun 2 nci maddesine göre sigortalı sayılanlar,
çalışmaya başladıklarını işe başladıkları tarihten itibaren 30 gün
içinde Kuruma bildirirler.
Bildirimler ile ilgili Kurumca yapılacak işlemlerin usul ve
esasları, yönetmelikle belirlenir.
"Ek Madde 41- 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve
Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna göre aylık bağlananlara Kurumca
sağlanan protez, araç ve gereç bedellerinden katkı payı alınmaz."
MADDE 17- 506 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler
eklenmiştir.
"Geçici Madde 81 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte;
A) Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce yürürlükte bulunan hükümlere
göre yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanmış olanlar ile
sigortalılık süresi 18 yıl ve daha fazla olan kadınlar ve
sigortalılık süresi
23 yıl ve daha fazla olan erkekler hakkında, bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan hükümler uygulanır.
B) a) Sigortalılık süresi 17 (dahil) yıldan fazla 18 yıldan az olan
kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 41 yaşını doldurmaları,
sigortalılık süresi 22 (dahil) yıldan fazla 23 yıldan az olan
erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 45 yaşını doldurmaları
ve en az 5000 gün,
b) Sigortalılık süresi 16 (dahil) yıldan fazla 17 yıldan az olan
kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 43 yaşını doldurmaları,
sigortalılık süresi 21 (dahil) yıldan fazla 22 yıldan az olan
erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 46 yaşını doldurmaları
ve en az 5000 gün,
c)Sigortalılık süresi 15 (dahil) yıldan fazla 16 yıldan az olan
kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 45 yaşını doldurmaları,
sigortalılık süresi 20 (dahil) yıldan fazla 21 yıldan az olan
erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 48 yaşını doldurmaları
ve en az 5000 gün,
d) Sigortalılık süresi 14 (dahil) yıldan fazla 15 yıldan az olan
kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 47 yaşını doldurmaları,
sigortalılık süresi 19 (dahil) yıldan fazla 20 yıldan az olan
erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 50 yaşını doldurmaları
ve en az 5150 gün,
e) Sigortalılık süresi 13 (dahil) yıldan fazla 14 yıldan az olan
kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 48 yaşını doldurmaları,
sigortalılık süresi 18 (dahil) yıldan fazla 19 yıldan az olan
erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 51 yaşını doldurmaları
ve en az 5300 gün,
f) Sigortalılık süresi 12 (dahil) yıldan fazla 13 yıldan az olan
kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 49 yaşını doldurmaları,
sigortalılık süresi 17 (dahil) yıldan fazla 18 yıldan az olan
erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 52 yaşını doldurmaları
ve en az 5450 gün,,
g) Sigortalılık süresi 11 (dahil) yıldan fazla 12 yıldan az olan
kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 50 yaşını doldurmaları,
sigortalılık süresi 16(dahil) yıldan fazla 17 yıldan az olan
erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 53 yaşını doldurmaları
ve en az 5600 gün,
h) Sigortalılık süresi 10 (dahil) yıldan fazla 11 yıldan az olan
kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 51 yaşını doldurmaları,
sigortalılık süresi 15 (dahil) yıldan fazla 16 yıldan az olan
erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 54 yaşını doldurmaları
ve en az 5750 gün,
ı) Sigortalılık süresi 10 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık
sigortalılık süresini ve 52 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi
15 yıldan az erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 56 yaşını
doldurmaları
ve en az 6000 gün,
Malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunmaları
şartı ile yaşlılık aylığından yararlanabilirler.
C- a) 15 yıllık sigortalılık süresini, kadın ise 50, erkek ise 55
yaşını doldurmuş ve 3600 gün malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları
primi ödemiş bulunanlara istekleri halinde yaşlılık aylığı bağlanır.
b) (a) fıkrasında öngörülen şartları yerine getirememiş durumda
olanlardan kadın ise 52, erkek ise 56 yaşını doldurmuş olması, en az
15 yıllık sigortalılık süresini tamamlaması ve en az 3600 gün
malüllük,
yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmaları şartıyla yaşlılık
aylığından yararlanabilirler."
"Geçici Madde 82- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce
sigortalı bulunanlara bağlanacak aylıklar, aşağıdaki (a) ve (b)
bentlerine göre hesaplanacak aylıkların toplamından oluşur.
a) Sigortalının bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihe kadar prim ödeme
sürelerine ait aylığı aşağıdaki şekilde belirlenir.
Sigortalının aylık talep tarihine kadarki toplam prim ödeme gün
sayısı üzerinden, bu Kanunun yürürlük tarihi itibariyle ve bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki hükümlere göre
hesaplanacak aylığının sigortalının bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihe kadarki prim ödeme gün sayısı ile orantılı bölümü, bu Kanunun
yürürlük tarihinden itibaren aylık başlangıç tarihine kadar geçen
takvim yılları için, her yılın Aralık ayına göre Devlet İstatistik
Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler
tüketici fiyatları indeksindeki artış oranı ve gayri safi yurtiçi
hasıla sabit fiyatlarla gelişme hızı
kadar ayrı ayrı artırılarak hesaplanır.
Hesaplanan yaşlılık aylığı, aylık bağlanması için yazılı başvurunun
yapıldığı yılın Ocak ayı ile aylığın başladığı takvim yılının
başlangıç tarihi arasında geçen her ay için Devlet İstatistik
Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler
tüketici fiyatları indeksindeki artış oranları kadar
artırılır.
b) Sigortalının bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonraki prim
ödeme sürelerine ait aylığı ise, sigortalının aylık talep tarihine
kadar toplam prim ödeme gün sayısı üzerinden bu Kanunun 61 inci
maddesi hükümlerine göre hesaplanacak aylığının, bu Kanunun yürürlük
tarihinden sonraki prim
ödeme gün sayısına orantılı bölümü kadardır.
Sigortalıya yukarıdaki (a) ve (b) bentlerine göre bağlanacak
aylıkların toplamı, sigortalının aylık talep tarihindeki toplam prim
ödeme gün sayısı üzerinden, bu Kanunun yürürlük tarihi itibariyle,
bu Kanunun yürürlük tarihinden önceki hükümlere göre hesaplanan
aylığının, bu Kanunun yürürlük tarihi ile aylık başlangıç tarihi
arasında geçen takvim yılları için her yılın Aralık ayına göre
Devlet İstatistik Ensttitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı
kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki artış oranına ve bu
Kanunun 61 inci maddesinin son fıkrasına göre artırılmış değerinin
altında olamaz.
Bu Kanunun yürürlük tarihinden sonra malüllük aylığına hak
kazananlar ile ölen sigortalıların hak sahiplerinin aylıkları,
yukarıdaki fıkralarda belirtilen hükümler esas alınarak, 55 veya 67
nci madde hükümlerine göre hesaplanır. Bu Kanunun yürürlük
tarihinden sonra prime esas kazancı
bulunmayanların malüllük ve ölüm aylıkları, bu Kanunun yürürlük
tarihinden önceki hükümlere göre hesaplanır ve yukarıdaki (a)
bendindeki esaslara göre artırılarak bağlanır
|
|
