|
|
Vergi Hukuku Konu Özeti
Katma Değer Vergisi Kanunu
KATMA DEĞER VERGİSİ
KANUNU 3065 SAYILI KANUN
1- KDV göre Verginin konusunu teşkil eden işlemler nelerdir?
Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler
Madde 1 - Türkiye'de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer
vergisine tabidir:
1. Ticarî, sınaî, ziraî faaliyet ve serbest meslek faaliyeti
çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler,
2. Her türlü mal ve hizmet ithalatı,
3. Diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler:
a) Posta, telefon, telgraf, teleks ve bunlara benzer hizmetler ile
radyo ve televizyon hizmetleri,
b) Spor-Toto oynanması, piyango tertiplenmesi (Millî Piyango dahil),
at yarışları ve diğer müşterek bahis ve talih oyunları
tertiplenmesi, oynanması,
c) Profesyonel sanatçıların yer aldığı gösteriler ve konserler ile
profesyonel sporcuların katıldığı sportif faaliyetler, maçlar,
yarışlar ve yarışmalar tertiplenmesi, gösterilmesi,
d) Müzayede mahallerinde ve gümrük depolarında yapılan satışlar,(*)
e) Boru hattı ile ham petrol, gaz ve bunların ürünlerinin
taşınmaları,
f) Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve
hakların kiralanması işlemleri,
g) Genel ve katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine,
belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri birliklere,
üniversitelere, dernek ve vakıflara, her türlü mesleki kuruluşlara
ait veya tabi olan veyahut bunlar tarafından kurulan veya işletilen
müesseseler ile döner sermayeli kuruluşların veya bunlara ait veya
tabi diğer müesseselerin ticarî, sınaî, ziraî ve meslekî nitelikteki
teslim ve hizmetleri,
h) Rekabet eşitsizliğini gidermek maksadıyla isteğe bağlı
mükellefiyetler suretiyle vergilendirilecek teslim ve hizmetler.
Ticari, sınaî, ziraî faaliyet ile serbest meslek faaliyetinin
devamlılığı, kapsamı ve niteliği Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine
göre; Gelir Vergisi Kanununda açıklık bulunmadığı hallerde, Türk
Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre tayin ve
tespit edilir.
Bu faaliyetlerin kanunların veya resmî makamların gösterdiği gerek
üzerine yapılması, bunları yapanların hukukî statü ve kişilikleri,
Türk tabiyetinde bulunup bulunmamaları, ikametgâh veya işyerlerinin
yahut kanunî merkez veya iş merkezlerinin Türkiye'de olup olmaması
işlemlerin mahiyetini değiştirmez ve vergilendirmeye mani teşkil
etmez.
İthalatın kamu sektörü, özel sektör veya herhangi bir gerçek veya
tüzelkişi tarafından yapılması veya herhangi bir şekil ve surette
gerçekleştirilmesi, özellik taşıması vergilendirmeye tesir etmez.
2- KDV göre Teslimi tanımlayınız?Teslim sayılan halleri sadece
sayınız?
Teslim
Madde 2 - 1. Teslim, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya
onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere
devredilmesidir. Bir malın alıcı veya onun adına hareket edenlerin
gösterdiği yere veya kişilere tevdii teslim hükmündedir. Malın
alıcıya veya onun adına hareket edenlere gönderilmesi halinde, malın
nakliyesinin başlatılması veya nakliyeci veya sürücüye tevdi
edilmesi de mal teslimidir.
2. Bir mal üzerindeki tasarruf hakkının iki veya daha fazla kimse
tarafından zincirleme âkit yapılmak suretiyle, malın bu arada el
değiştirmeden doğrudan sonuncu kişiye devredilmesi halinde, aradaki
safhaların her biri ayrı bir teslimdir.
3. Su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ve benzeri şekillerdeki
dağıtımlar da mal teslimidir.
4. (3297 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle değişen bent) Kap ve
ambalajlar ile döküntü ve tali maddelerin geri verilmesinin mutat
olduğu hallerde teslim, bunlar dışında kalan maddeler itibariyle
yapılmış sayılır. Bunların yerine aynı cins ve mahiyette kap ve
ambalajlar ile döküntü tali maddelerin geri verilmesinde de aynı
hüküm uygulanır.
5. Trampa iki ayrı teslim hükmündedir.
Teslim Sayılan Haller
Madde 3 - Aşağıdaki haller teslim sayılır:
a) Vergiye tabi malların her ne suretle olursa olsun, vergiye tabi
işlemler dışındaki amaçlarla işletmeden çekilmesi, vergiye tabi
malların işletme personeline ücret, prim, ikramiye, hediye, teberru
gibi namlarla verilmesi,
b) Vergiye tabi malların, üretilip teslimi vergiden istisna edilmiş
olan mallar için her ne suretle olursa olsun kullanılması veya
sarfı,
c) Mülkiyeti muhafaza kaydıyla yapılan satışlarda zilyedliğin devri,
3- KDV göre Hizmet tanımlayınız?Hizmet sayılan halleri sadece
sayınız?
Hizmet
Madde 4 - 1. Hizmet, teslim ve teslim sayılan haller ile mal
ithalatı dışında kalan işlemlerdir.
Bu işlemler; bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek,
onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek,
kiralamak, bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek gibi, şekillerde
gerçekleşebilir.
2. Bir hizmetin karşılığının bir mal teslimi veya diğer bir hizmet
olması halinde bunların her biri ayrı işlem olup, hizmet veya teslim
hükümlerine göre ayrı ayrı vergilendirilirler.
Hizmet Sayılan Haller
Madde 5 - Vergiye tabi bir hizmetten, işletme sahibinin, işletme
personelinin veya diğer şahısların karşılıksız yararlandırılması
hizmet sayılır.
İşlemlerin Türkiye'de Yapılması
Madde 6 - İşlemlerin Türkiye'de yapılması:
a) Malların teslim anında Türkiye'de bulunmasını,
b) Hizmetin Türkiye'de yapılmasını veya hizmetten Türkiye'de
faydalanılmasını,
4- KDV göre kdv mükelleflerini sayınız?
Mükellef
Madde No 8 - 1. Katma Değer Vergisinin Mükellefi:
a) Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanlar,
b) İthalatta mal ve hizmet ithal edenler,
c) Transit taşımalarda gümrük veya geçiş işlemine muhatap olanlar,
d) PTT İşletme Genel Müdürlüğü ve radyo ve televizyon kurumları,
e) Spor-Toto, piyango (Millî Piyango dahil) ve benzeri oyunlarda
oyunların teşkilat müdürlükleri,
f) At yarışları ve diğer müşterek bahis ve talih oyunlarında bunları
tertipleyenler,
g) 1 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (c) bendine giren hallerde
bunları tertipleyenler veya gösterenler,
h) Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve
hakları kiraya verenler,
ı) İsteğe bağlı mükellefiyette talepte bulunanlardır.
2. Vergiye tabi bir işlem sözkonusu olmadığı veya katma değer
vergisini fatura veya benzeri vesikalarda göstermeye hakkı
bulunmadığı halde; düzenlediği bu tür vesikalarda katma değer
vergisi gösterenler, bu vergiyi ödemekle mükelleftirler. Bu husus
kanuna göre borçlu oldukları vergi tutarından daha yüksek bir
meblağı gösteren mükellefler için de geçerlidir. Bu gibi sebeplerle
fazla ödenen vergiler, Maliye Bakanlığının belirleyeceği usul ve
esaslara göre ilgililere iade edilir.(*)
5- KDV göre Vergi sorumlusu anlatınız?
Vergi Sorumlusu
Madde 9 –
1. Mükellefin Türkiye içinde ikametgâhının, işyerinin, kanunî
merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen
diğer hallerde Maliye Bakanlığı, vergi alacağının emniyet altına
alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin
ödenmesinden sorumlu tutabilir.
2. Fiilî yada kaydî envanter sırasında belgesiz mal bulundurulduğu
veya belgesiz hizmet satın alındığının tespiti halinde, bu alışlar
nedeniyle ziyaa uğratılan katma değer vergisi, belgesiz mal
bulunduran veya hizmet satın alan mükelleften aranır.
Belgesiz mal bulundurdukları veya hizmet satın aldıkları tespit
edilen mükelleflere, bu mal ve hizmetlere ait alış belgelerinin
ibrazı için tespit tarihinden itibaren 10 günlük bir süre verilir.
Bu süre içinde alış belgelerinin ibraz edilememesi halinde, belgesi
ibraz edilemeyen mal ve hizmetlerin tespit tarihindeki emsal bedeli
üzerinden hesaplanan katma değer vergisi, alışlarını belgeleyemeyen
mükellef adına re'sen tarhedilir. Bu tarhiyata (4369 sayılı Kanunun
81 inci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük; 1.1.1999) vergi ziyaı
cezası uygulanır.(*)
Ancak belgesiz alınan mal ve hizmetleri satanlara, bu satışlarla
ilgili olarak, vergi inceleme raporuna dayanılarak katma değer
vergisi tarhiyatı yapıldığı takdirde, ziyaa uğratılan vergi ve buna
ilişkin ceza ayrıca alıcılardan aranmaz.(**)
6- KDV göre Belgesiz mal bulunduranların sorumluluğunu kısaca
açıklayınız?
Madde 9 –
2. Fiilî yada kaydî envanter sırasında belgesiz mal bulundurulduğu
veya belgesiz hizmet satın alındığının tespiti halinde, bu alışlar
nedeniyle ziyaa uğratılan katma değer vergisi, belgesiz mal
bulunduran veya hizmet satın alan mükelleften aranır.
Belgesiz mal bulundurdukları veya hizmet satın aldıkları tespit
edilen mükelleflere, bu mal ve hizmetlere ait alış belgelerinin
ibrazı için tespit tarihinden itibaren 10 günlük bir süre verilir.
Bu süre içinde alış belgelerinin ibraz edilememesi halinde, belgesi
ibraz edilemeyen mal ve hizmetlerin tespit tarihindeki emsal bedeli
üzerinden hesaplanan katma değer vergisi, alışlarını belgeleyemeyen
mükellef adına re'sen tarhedilir. Bu tarhiyata vergi ziyaı cezası
uygulanır.(*)
Ancak belgesiz alınan mal ve hizmetleri satanlara, bu satışlarla
ilgili olarak, vergi inceleme raporuna dayanılarak katma değer
vergisi tarhiyatı yapıldığı takdirde, ziyaı uğratılan vergi ve buna
ilişkin ceza ayrıca alıcılardan aranmaz.(**)
7- KDV göre Vergiyi doğuran olayın meydana gelmesini kısaca
anlatınız?
Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Gelmesi
Madde 10 - Vergiyi Doğuran Olay:
a) Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya
hizmetin yapılması,
b) Malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya
benzeri belgeler verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen
miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin
düzenlenmesi,
c) Kısım kısım mal teslimi veya hizmet yapılması mutad olan veya bu
hususlarda mutabık kalınan hallerde, her bir kısmın teslimi veya bir
kısım hizmetin yapılması,
d) Komisyoncular vasıtasıyla veya konsinyasyon suretiyle yapılan
satışlarda, malların alıcıya teslimi,
e) Malın alıcıya veya onun adına hareket edenlere gönderilmesi
halinde, malın nakliyesine başlanması veya nakliyeci veya sürücüye
tevdii,
f) Su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ve benzeri enerji dağıtım veya
kullanımlarında bunların bedellerinin tahakkuk ettirilmesi,
g) İthalatta, Gümrük Kanununa göre gümrük vergisi ödeme
mükellefiyetinin başlaması, gümrük vergisine tabi olmayan işlemlerde
ise gümrük beyannamesinin tescili,
j) İkametgâhı, işyeri, kanunî merkezi ve iş merkezi Türkiye'de
bulunmayanlar tarafından yabancı ülkeler ile Türkiye arasında
yapılan taşımacılık ile transit taşımacılıkta gümrük bölgesine
girilmesi veya gümrük bölgesinden çıkılması,(***)
Anında meydana gelir.
8- KDV göre istisnaları sayınız? İhracat istisnasını anlatınız?
İSTİSNALAR
1-İhracat İstisnası (KDVK 11 mad )
2-Araçlar, Kıymetli Maden ve Petrol Aramaları ile Ulusal Güvenlik
Harcamaları ve Yatırımlarda İstisna (KDV 13 mad)
3-Taşımacılık İstisnası (KDV 14 mad)
4-Diplomatik İstisnalar (KDV 15 mad)
5-İthalat İstisnası (KDV 16 mad)
6-Sosyal ve Askerî Amaçlı İstisnalarla Diğer İstisnalar (KDV 17 mad)
Mal ve Hizmet İhracatı
Madde No 11 - 1. Aşağıdaki teslim ve hizmetler vergiden
müstesnadır:
a) İhracat teslimleri ve bu teslimlere ilişkin hizmetler ile yurt
dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler ve karşılıklı olmak
şartıyla uluslararası roaming anlaşmaları çerçevesinde yurt
dışındaki müşteriler için Türkiye'de verilen roaming hizmetleri,(*)
b) Türkiye'de ikamet etmeyen yolcuların satınalarak Türkiye dışına
götürdükleri malların teslimi anında Katma Değer Vergisi tahsil
edilir. Ancak gümrükten malın çıkışı anında fatura veya belgenin
ibrazında tahsil edilen Katma Değer Vergisi iade olunur.
Türkiye'de ikametgâhı, işyeri, kanuni ve iş merkezi bulunmayanların
taşımacılık faaliyetlerine ilişkin olarak satın alacakları mal ve
hizmetler ile fuar, panayır ve sergilere katılımları dolayısıyla
satın alacakları mal ve hizmetler nedeniyle ödedikleri katma değer
vergisi, karşılıklı olmak kaydıyla iade edilir.
Maliye Bakanlığı iadeden faydalanacak mal ve hizmetler ile
uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir.
c) İhraç edilmek şartıyla imalatçılar tarafından kendilerine teslim
edilen mallara ait katma değer vergisi, ihracatçılar tarafından
ödenmez. Mükelleflerce tahsil edilmeyen ancak ilgili dönem
beyannamesinde beyan edilecek olan bu vergi, vergi dairesince tarh
ve tahakkuk ettirilerek tecil olunur.
Söz konusu malların, ihracatçıya teslim tarihini takip eden ay
başından itibaren 3 ay içinde ihraç edilmesi halinde, tecil edilen
vergi terkin olunur.
İhracatın yukarıdaki şartlara uygun gerçekleştirilmemesi halinde,
tecil olunan vergi tahakkuk ettirildiği tarihten itibaren 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51'inci
maddesine göre belirlenen gecikme zammıyla birlikte (**) tahsil
olunur. Ancak, ihraç edilmek şartıyla teslim edilen malların Vergi
Usul Kanununda belirtilen mücbir sebepler nedeniyle ihraç edilmemesi
halinde, tecil edilen vergi tecil edildiği tarihten itibaren 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48'inci
maddesine göre ilgili dönemler için geçerli tecil faizi ile birlikte
tahsil edilir.
Tecil veya terkin edilen bu vergiler hakkında ihracatçılar
bakımından bu Kanunun 32'inci maddesi hükmü uygulanmaz.
İhracatçılara mal teslim eden imalatçılara iade edilecek Katma Değer
Vergisi ihraç edilen mala ilişkin imalatçı satış bedeline göre
hesaplanan vergiden imalatçı aleyhine matrahta meydana gelen
değişikliğe ilişkin verginin düşülmesinden sonra kalan tutardan
(***) fazla olamaz.
İhracatçılara mal teslim eden imalatçılara iade edilmesi gereken
Katma Değer Vergisi ihracat işlemlerinin tamamlanmasından sonra
yapılır. İade veya tecil olunacak vergi miktarı mükellefin ilgili
dönem beyannamesinde yer alan bilgiler mukayese edilmek suretiyle
hesaplanır.
İhracatın mücbir sebepler veya beklenmedik durumlar nedeniyle üç ay
içinde gerçekleştirilememesi halinde, en geç üç aylık sürenin
dolduğu tarihten itibaren onbeş gün içinde başvuran ihracatçılara,
Maliye Bakanlığınca veya Bakanlığın uygun görmesi halinde vergi
dairelerince üç aya kadar ek süre verilebilir.
2. Maliye ve Gümrük Bakanlığı, Katma Değer Vergisi tahsil edilmeden
teslim edilecek mal miktarını; ihracatçı ve ihracatçıya mal teslim
edenlerin her biri için, bir önceki yıl iş hacmi, cari yıldaki
işlemler ve vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla
gerekli görülen hallerde sınırlamaya ve bu istisnaların uygulamasına
ilişkin usul ve esaslar ile istisnanın uygulanacağı asgari
miktarları tespite yetkilidir.
9- KDV kanuna göre bir teslimin ihracat sayılabilmesi için hangi
şartlar gerekir açıklayınız?
Madde 12 - 1. Bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesi için
aşağıdaki şartlar yerine getirilmiş olmalıdır:
a) Teslim yurt dışındaki bir müşteriye veya bir serbest bölgedeki
alıcıya ya da yetkili gümrük antreposu işleticisine yapılmalıdır.
b) Teslim konusu mal Türkiye Cumhuriyeti gümrük bölgesinden çıkarak
bir dış ülkeye veya bir serbest bölgeye vasıl olmalı ya da yurt
dışındaki müşteriye gönderilmek üzere yetkili gümrük antreposuna
konulmalıdır.(**) Teslim konusu malın ihraç edilmeden önce yurt
dışındaki alıcı adına hareket eden yurt içindeki firmalar veya
bizzat alıcı tarafından işlenmesi veya herhangi bir şekilde
değerlendirilmesi durumu değiştirmez.
İhracat teslimi yapılacak yetkili gümrük antrepoları ile buralarda
düzenlenmesi zorunlu belgeleri belirlemeye, konulacak mal miktarı ve
cinsi ile bunların antrepoda bekleme sürelerine ilişkin olarak
sınırlama getirmeye, Gümrük Müsteşarlığının görüşü alınmak
suretiyle, Maliye Bakanlığı yetkilidir.
Gümrük antreposuna konulan malın ihracatının belirlenen sürede veya
şartlara uygun olarak gerçekleşmemesi veya tevsik edilememesi
hallerinde; ziyaa uğratılan vergi, buna ilişkin olarak kesilecek
ceza ve hesaplanacak gecikme faizinin ödenmesinden katma değer
vergisi iadesi alanla birlikte antrepo işleticisi de müteselsilen
sorumludur.
10- KDV kanuna göre bir hizmet ihracatı sayılabilmesi için hangi
şartlar gerekir açıklayınız?
İhracat Teslimi ve Yurt Dışındaki Müşteriler İçin Yapılan
Hizmetler
Madde 12/2
2. Yurt dışındaki müşteri tabiri; ikametgâhı, işyeri, kanunî ve iş
merkezi yurt dışında olan alıcılar ile yurt içinde bulunan bir
firmanın yurt dışında kendi adına müstakilen faaliyet gösteren
şubelerini ifade eder. Bir hizmetin yurt dışındaki müşteriler için
yapılan hizmet sayılabilmesi için aşağıdaki şartlar yerine
getirilmiş olmalıdır.
a) Hizmetler yurt dışındaki bir müşteri için yapılmış olmalıdır.
b) Hizmetten yurt dışında faydalanılmalıdır
11- KDV göre İstisnadan vazgeçmeyi kısaca anlatınız?
İstisnadan Vazgeçme
Madde No 18 - 1. Vergiden istisna edilmiş işlemleri yapanlar, ilgili
vergi dairesine yazılı başvuruda bulunarak, belirtecekleri işlem
türleri için vergiye tâbi tutulmalarını talep edebilirler. Bu
talebin dilekçede belirtilen ve dilekçe tarihinden sonra ifa edilen
işlemlerin tamamını kapsaması şarttır. Şu kadar ki, mükellefiyetin
devam etmekte olan işlemlere şümulü yoktur. (*)
2. Kamu menfaatine yararlı dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi
muafiyeti tanınan vakıfların kuruluş amaçlarına uygun olarak
işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri teslim ve hizmetlere
ilişkin istisnalar hariç olmak üzere, 17 nci maddenin (1) ve (2)
numaralı fıkralarıyla (3) numaralı fıkranın (a) ve (4) numaralı
fıkranın (e) bentlerinde yazılı istisnalar hakkında yukarıdaki (1)
numaralı fıkra hükmü uygulanmaz. (**)
3. İstisnadan vazgeçeceklerin talepleri üzerine, vergi dairesince,
vergi mükellefiyetleri talep tarihinden itibaren tesis olunur. Bu
şekilde mükellef olanlar üç yıl geçmedikçe mükellefiyetten
çıkamazlar. Mükellefler üç yıllık sürenin bitiminden önce
mükellefiyetten çıkma talebinde bulunmadıkları takdirde mükellefiyet
yeniden üç yıl süre ile uzatılmış sayılır
.
12- KDV göre teslim ve hizmet işlemlerinde matrahı anlatınız?
Teslim ve Hizmet İşlemlerinde Matrah
Madde 20 - 1. Teslim ve hizmet işlemlerinde matrah, bu işlemlerin
karşılığını teşkil eden bedeldir.
2. Bedel deyimi, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan
veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her
ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal
ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat,
hizmet ve değerler toplamını ifade eder.
3. Belli bir tarifeye göre fiyatı tespit edilen işler ile bedelin
biletle tahsil edildiği hallerde tarife ve bilet bedeli Katma Değer
Vergisi dahil edilerek tespit olunur ve vergi müşteriye ayrıca
intikal ettirilmez.
13- KDV göre İthalatta matrahı anlatınız?
İthalatta Matrah
Madde 21 -İthalatta verginin matrahı aşağıda gösterilen unsurların
toplamıdır:
a) İthal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti,
gümrük vergisinin kıymet esasına göre alınmaması veya malın gümrük
vergisinden muaf olması halinde sigorta ve navlun bedelleri dahil (CIF)
değeri, bunun belli olmadığı hallerde malın gümrükçe tespit edilecek
değeri,
b) İthalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar,
c) Gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar diğer giderler ve
ödemelerden vergilendirilmeyenler(**) ile mal bedeli üzerinden
hesaplanan fiyat farkı, kur parkı gibi ödemeler.
14- KDV göre Özel matrah şekillerini anlatınız?
Özel Matrah Şekilleri
Madde 23 - Özel matrah şekilleri şunlardır:
a) Spor-Toto oyununda ve Millî Piyango dahil her türlü piyangoda,
oyuna ve piyangoya katılma bedeli,
b) At yarışları ve diğer müşterek bahis ve talih oyunlarında bu
yarış ve oyunlara katılma karşılığında alınan bedel ile bunların
icra edildiği mahallere giriş karşılığında alınan bedel,
c) Profesyonel sanatçıların yer aldığı gösteriler ve konserler ile
profesyonel sporcuların katıldığı sportif faaliyetler, maçlar ve
yarışlar ve yarışmalar tertiplenmesi ve gösterilmesinde bunların
icra edildiği mahallere giriş karşılığında alınan bedel ile bu
mahallerde yapılan teslim ve hizmetlerin bedeli,
d) Gümrük depolarında ve müzayede salonlarında yapılan satışlarda
kesin satış bedeli,
e) Altından mamül veya altın ihtiva eden ziynet eşyaları ile sikke
altınların teslim ve ithalinde matrah, külçe altın bedeli
düşüldükten sonra kalan miktardır,
f) Maliye ve Gümrük Bakanlığı işin mahiyetini göz önünde tutarak
özel matrah şekilleri tespit etmeye yetkilidir
15- KDV göre Matraha dahil olan ve olmayan unsurları sayınız?
Matraha Dahil Olan Unsurlar
Madde 24 - Aşağıda yazılı unsurlar matraha dahildir:
a) Teslim alanın gösterdiği yere kadar satıcı tarafından yapılan
taşıma, yükleme ve boşaltma giderleri,
b) Ambalaj giderleri, sigorta, komisyon ve benzeri gider
karşılıkları ile vergi, resim, harç, pay, fon karşılığı gibi
unsurlar,
c) Vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile
servis ve benzer adlar altında sağlanan hertürlü menfaat, hizmet ve
değerler.
Matraha Dahil Olmayan Unsurlar
Madde 25 - Aşağıda yazılı unsurlar matraha dahil değildir:
a) Teslim ve hizmet işlemlerinde fatura ve benzeri vesikalarda
gösterilen ticarî teamüllere uygun miktardaki iskontolar,
b) Hesaplanan katma değer vergisi.
16- KDV göre Emsal Ücret Ve Emsal bedel kısaca anlatınız?
Emsal Bedeli ve Emsal Ücreti
Madde 27 - 1. Bedeli bulunmayan veya bilinmeyen işlemler ile bedelin
mal, menfaat, hizmet gibi paradan başka değerler olması halinde
matrah işlemin mahiyetine göre emsal bedeli veya emsal ücretidir.
2. Bedelin emsal bedeline veya emsal ücretine göre açık bir şekilde
düşük olduğu ve bu düşüklüğün mükellefçe haklı bir sebeple
açıklanamadığı hallerde de, matrah olarak emsal bedeli veya emsal
ücreti esas alınır.
3. Emsal bedeli ve emsal ücreti Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre
tespit olunur.
4. Katma değer vergisi uygulaması bakımından emsal bedelin tayininde
genel idare giderleri ve genel giderlerden mamule düşen hissenin
bedele katılması mecburidir.
5. Serbest meslek faaliyetleri için ilgili meslek teşekküllerince
tespit edilmiş bir tarife varsa, hizmetin bedeli, bu tarifede
gösterilen ücretten düşük olamaz.
17- KDV göre İndirilecek Vergileri (Vergi İndirimlerini) sayınız?
Vergi İndirimi
Madde No 29 - 1. Mükellefler, yaptıkları vergiye tabi işlemler
üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine
hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak aşağıdaki vergileri
indirebilirler:
a) Kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak
düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer
vergisi,
b) İthal olunan mal ve hizmetler dolayısıyla ödenen katma değer
vergisi,
c) Götürü veya telafi edici usulde vergiye tabi mükelleflerden
gerçek usulde vergilendirmeye geçenlerin, çıkarılan envantere göre
hesap dönemi başındaki mallara ait fatura ve benzeri vesikalarda
gösterilen katma değer vergisi,
2. Bir vergilendirme döneminde indirilecek katma değer vergisi
toplamı, mükellefin vergiye tâbi işlemleri dolayısıyla hesaplanan
katma değer vergisi toplamından fazla olduğu takdirde, aradaki fark
sonraki dönemlere devrolunur ve iade edilmez. Şu kadar ki, 28 inci
madde uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen
teslim ve hizmetlerle ilgili olup teslim ve hizmetin gerçekleştiği
vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca
tespit edilecek sınırı aşan vergi, bu mükelleflerin vergi ve sosyal
sigorta prim borçları ile genel ve katma bütçeli idareler ile
belediyelere olan borçlarına ya da döner sermayeli kuruluşlar ile
sermayesinin % 51'i veya daha fazlası kamuya ait olan veya
özelleştirme kapsamında bulunan işletmelerden temin ettikleri mal ve
hizmet bedellerine ilişkin borçlarına mahsuben ödenir. Yılı içinde
mahsuben iade edilemeyen vergi nakden iade edilir. Maliye Bakanlığı
bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye
yetkilidir.(*)
3. İndirim hakkı vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu takvim yılı
aşılmamak şartıyla, ilgili vesikaların kanuni defterlere
kaydedildiği vergilendirme döneminde kullanılabilir.
4. Maliye ve Gümrük Bakanlığı vergi indirimi uygulamasında
doğabilecek aksaklıkları, vergi mükerrerliğine ve vergi muafiyetine
meydan vermeyecek şekilde, bu Kanunun ana ilkelerine uygun olarak
gidermeye ve indirimle ilgili usul ve esasları düzenlemeye
yetkilidir.
18- KDV göre İndirilemeyecek KDV sayınız?
İndirilemeyecek Katma Değer Vergisi
Madde No 30 - Aşağıdaki vergiler mükellefin vergiye tabi işlemleri
üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden indirilemez:
a) Vergiye tabi olmayan veya vergiden istisna edilmiş bulunan
malların teslimi ve hizmet ifası ile ilgili alış vesikalarında
gösterilen veya bu mal ve hizmetlerin maliyetleri içinde yer alan
katma değer vergisi,
b) Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin
kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla
kullandıkları hariç olmak üzere işletmelere ait binek
otomobillerinin alış vesikalarında gösterilen katma değer vergisi,
c) Deprem, sel felaketi ve Maliye Bakanlığının yangın sebebiyle
mücbir sebep ilân ettiği yerlerdeki yangın sonucu zayi olanlar hariç
olmak üzere, zayi olan mallara ait katma değer vergisi, (*)
d) Gelir ve Kurumlar Vergisi kanunlarına göre kazancın tespitinde
indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen katma değer
vergisi.
19- KDV göre İstisna edilmiş işlemlerde indirimi anlatınız?
İstisna Edilmiş İşlemlerde İndirim
Madde No 32 –
Bu kanunun 11, 13, 14, 15 inci maddeleri uyarınca vergiden istisna
edilmiş bulunan işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda
gösterilen Katma Değer Vergisi, mükellefin vergiye tabi işlemleri
üzerinden hesaplanacak Katma Değer Vergisinden indirilir. Vergiye
tabi işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek
vergiden az olması hallerinde indirilemeyen Katma Değer Vergisi,
Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre bu
işlemleri yapanlara iade olunur.
Maliye Bakanlığı katma değer vergisi iadesini, hak sahiplerinin
vergi ve sosyal sigorta prim borçları ile genel ve katma bütçeli
daireler ile belediyelere olan borçlarına ya da döner sermayeli
kuruluşlar ile sermayesinin % 51'i veya daha fazlası kamuya ait olan
veya özelleştirme kapsamında bulunan işletmelerden temin ettikleri
mal ve hizmet bedellerine ilişkin borçlarına mahsup suretiyle
sınırlayabilir.
20- KDV göre Kısmi Vergi İndirimi kısaca anlatınız?
Kısmî Vergi İndirimi
Madde 33 - 1. Bu Kanuna göre indirim hakkı tanınan işlemlerle
indirim hakkı tanınmayan işlemlerin bir arada yapılması halinde,
fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisinin
ancak indirim hakkı tanınan işlemlere isabet eden kısmı indirim
konusu yapılır.
2. Kısmî vergi indirimine ilişkin usul ve esasları tespite Maliye ve
Gümrük Bakanlığı yetkilidir
21- KDV göre Yapılan İndirimlerin belgelendirilmesini anlatınız?
İndirimin Belgelendirilmesi
Madde 34 - 1. Yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve
hizmetlere ait Katma Değer Vergisi, alış faturası veya benzeri
vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinden ayrıca gösterilmek ve bu
vesikalar kanunî defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebilir.
2. Katma Değer Vergisinin fatura ve benzeri vesikalarda ayrıca
gösterilmesine gerek görülmeyen işlemlerde vergi indiriminin nasıl
belgelendirileceği Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit olunur.
22- KDV göre Matrah ve indirim miktarlarının değişmesi halinde ne
gibi işlemler yapılmalıdır?
Matrah ve İndirim Miktarlarının Değişmesi
Madde 35 - Malların iade edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi, işlemden
vazgeçilmesi veya sair sebeplerle matrahta değişiklik vuku bulduğu
hallerde, vergiye tabi işlemleri yapmış olan mükellef bunlar için
borçlandığı vergiyi; bu işlemlere muhatap olan mükellef ise indirme
hakkı bulunan vergiyi değişikliğin mahiyetine uygun şekilde ve
değişikliğin vuku bulduğu dönem içinde düzeltir. Şu kadar ki, iade
olunan malların fiilen işletmeye girmiş olması ve bu girişin defter
kayıtları ile beyannamede gösterilmesi şarttır.
23- KDV göre Vergilendirme dönemini anlatınız?
Vergilendirme Dönemi
Madde 39 - 1. Katma Değer Vergisinde vergilendirme dönemi, faaliyet
gösterilen takvim yılının üçer aylık dönemleridir. Ancak, Maliye ve
Gümrük Bakanlığı mükelleflerin yıllık gayri safi hâsılatlarına göre
üç aylık vergilendirme dönemi yerine birer aylık vergilendirme
dönemi tespit etmeye yetkilidir.
2. Aşağıdaki hallerde vergilendirme dönemi:
a) Götürü usulde vergilendirilen mükellefler için bir takvim yılı,
b) Vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar için bir ay,
c) İthalat, transit ve Türkiye ile yabancı ülkeler arasındaki
taşımacılık işlerinde gümrük bölgesine girildiği veya gümrük
bölgesinden çıkıldığı(*) andır.
3. Maliye ve Gümrük Bakanlığı, mükellefleri gruplar içinde toplamaya
ve gruplar için vergilendirme dönemlerinin başlangıç aylarını tespit
etmeye yetkilidir. Bu takdirde üçer aylık dönemlerin aynı takvim
yılı içinde olması şartı aranmaz.
24- KDV göre beyan esasını anlatınız?
Beyan Esası
Madde 40 - 1. Katma Değer Vergisi, bu Kanunda aksine hüküm
bulunmadıkça mükelleflerin yazılı beyanları üzerine tarholunur.
2. Bu kanunun 9 uncu maddesinde belirtilen hallerde bu beyan, vergi
kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından yapılır.
3. Herhangi bir vergilendirme döneminde vergiye tabi işlemleri
bulunmayan mükellefler de beyanname vermek mecburiyetindedirler.
4. İthalatta alınan Katma Değer Vergisi, gümrük giriş
beyannamesindeki beyan üzerine, gümrük giriş beyannamesi verilmeyen
haller ve motorlu kara taşıtları ile Türkiye ile yabancı ülkeler
arasında yapılan yük ve yolcu taşımaları ile transit taşımalara ait
Katma Değer Vergisi mükelleflerin yapacakları özel beyan üzerine
tarholunur. Bu fıkra hükmüne göre tarhiyata esas alınacak
beyannamelerde, vergi matrahının unsurları ile vergi oranının açıkça
gösterilmesi gereklidir.
5. Maliye Bakanlığı, bu Kanunun 17 nci maddesinin 1 inci fıkrasında
sayılan kurum ve kuruluşlara sadece vergiye tabi işlemlerinin
bulunduğu dönemler için beyanname verdirmeye, beyanname yerine kaim
olmak üzere işleme esas olan belgeleri kabul etmeye, bu mükelleflere
ait verginin beyan ve ödeme zamanı ile tahsiline ilişkin usul ve
esasları belirlemeye yetkilidir.(*)
25- KDV göre KDV beyannamesi verme zamanın anlatınız?
Beyanname Verme Zamanı
Madde No 41 - 1. Mükellefler ve vergi kesintisi yapmakla sorumlu
tutulanlar Katma Değer Vergisi beyannamelerini, vergilendirme
dönemini takibeden ayın yirmidörtdüncü günü akşamına kadar ilgili
vergi dairesine vermekle yükümlüdürler.
2. Katma Değer Vergisi beyanının gümrük giriş beyannamesi veya özel
beyanname ile yapılması gerektiği hallerde bu beyannameler vergi
mükellefiyetinin başladığı anda ilgili gümrük idaresine verilir.
3. İşi bırakan mükellefin Katma Değer Vergisi beyannamesi, işin
bırakıldığı tarihi izleyen ayın yirmidörtdüncü günü(3) akşamına
kadar verilir.
26- KDV göre tarh yeri ,Tarhiyatın muhatabını ve tarh zamanını
anlatınız?
Tarh Yeri
Madde 43 –
1. Katma Değer Vergisi, mükellefin iş yerinin bulunduğu yer vergi
dairesince tarholunur.
2. Mükellefin, ayrı ayrı vergi dairelerinin faaliyet bölgelerinde iş
yerleri varsa, Katma Değer Vergisi, Gelir veya Kurumlar Vergisi
yönünden bağlı olduğu vergi dairesi tarafından tarholunur.
3. Gayrimenkul teslimlerinde mükellefin istemi halinde, Katma Değer
Vergisi beyan üzerine gayrimenkulün bulunduğu yer vergi dairesince
tarholunur.
4. İthalde alınan Katma Değer Vergisi ilgili gümrük idaresince
tarholunur.
5. İkametgâhı, kanunî merkezi ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayanlar
tarafından motorlu kara taşıtlarıyla Türkiye ile yabancı ülkeler
arasında yapılan taşımacılık ile transit taşımacılığa ait Katma
Değer Vergisi de, ilgili gümrük idaresince tarholunur.
6. Maliye ve Gümrük Bakanlığı, faaliyetin, gereğini gözönünde
tutarak mükelefin müracaatı üzerine veya re'sen tarh yerini tayin
etmeye yetkilidir.
Tarhiyatın Muhatabı
Madde 44 - Katma Değer Vergisi, bu vergiyle mükellef gerçek veya
tüzelkişiler adına tarholunur.
Şu kadar ki:
a) Adi ortaklıklarda, verginin ödenmesinden müteselsilen sorumlu
olmak üzere, ortaklardan herhangi biri,
b) Türkiye'de yerleşmiş olmayan gerçek kişiler ile kanunî merkez
veya iş merkezlerinden her ikisi de Türkiye içinde bulunmayan
tüzelkişilerde, bu kanuna göre vergi kesintisi yapmakla sorumlu
kişi; vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulan bir şahsın
bulunamaması halinde, mükellefin Türkiye'deki daimî temsilcisi,
Türkiye'de birden fazla temsilcisinin mevcudiyeti halinde mükellefin
tayin edeceği temsilci; tarhiyat tarihine kadar böyle bir tayin
yapılmamışsa temsilcilerden herhangi birisi, daimî temsilci mevcut
değilse işlemleri mükellef adına yapanlar,
Tarhiyata muhatap tutulurlar.
Tarh Zamanı
Madde 45 - Katma Değer Vergisi beyannamenin verildiği günde,
beyanname posta ile gönderilmişse, vergiyi tarh edecek daireye
geldiği tarihi takibeden yedi gün içinde tarhedilir.
27- KDV göre kdv ödeme zamanını (Verginin ödenmesini) anlatınız?
Verginin Ödenmesi
Madde No 46 - 1. Beyanname vermek mecburiyetinde olan mükellefler
ile vergi kesmekle sorumlu tutulanlar, bir vergilendirme dönemine
ait katma değer vergilerini beyanname verecekleri ayın yirmialtıncı
günü akşamına kadar ödemeye mecburdurlar.
2. İthalde alınan katma değer vergisi, gümrük vergisi ile birlikte
ve aynı zamanda ödenir.
3. Gümrük vergisine tabi olmayan ithalata ve ikametgâhı, kanunî
merkezi ve iş merkezi yurt dışında bulunanlar tarafından motorlu
kara taşıtlarıyla Türkiye ile yabancı ülkeler arasında yapılan
taşımacılık ile transit taşımacılığa ait Katma Değer Vergisi, bu
işlemlere ait özel beyannamelerin verilme süresi içinde ödenir.
4. Beyanname vermek mecburiyetinde olmayan mükelleflerin Katma Değer
Vergisi, tarh süresi içinde ödenir.(2)
Götürü usulde vergilendirilen mükelleflerin katma değer vergisi,
Gelir Vergisi Kanununun götürü vergilendirmeye ilişkin usul ve
esasları ile vergilendirme dönemine ait hükümleri çerçevesinde tarh
ve tahakkuk ettirilerek, götürü gelir vergisinin ödeme süreleri
içinde ödenir.
5. Maliye ve Gümrük Bakanlığı, işlemin mahiyetini göz önünde tutarak
Katma Değer Vergisinin işlemden önce ödenmiş olması şartını koymaya
yetkilidir.
28- KDV göre faturaların işlenmesindeki kayıt düzenini anlatınız?
Kayıt Düzeni
Madde 54 - 1. Katma Değer Vergisi mükellefleri, tutulması mecburî
defter kayıtlarını bu verginin hesaplanmasına ve kontrolüne imkân
verecek şekilde düzenlerler.
Bu kayıtlarda en az aşağıdaki hususların açıkça gösterilmesi
şarttır:
a) Vergi konusu işlemlerin mahiyeti, vergisiz tutarları, hesaplanan
vergi, indirilebilir vergi miktarları,
b) Vergiden istisna edilen işlemlerin, indirim hakkı tanınan ve
tanınmayanlara göre mahiyeti ve ayırımı ile hesaplanan indirilebilir
vergi miktarı,
c) İndirim konusu yapılamayacak işlemlerin niteliği ve bu işlemlerle
ilgili vergi miktarları,
d) Matrah ve indirim miktarlarındaki değişmelerle, ödenen, terkin
edilen ve iade olunan vergiler.
2. Emtia üzerine iş yapanlar, emtia envanterinde veya envanter
defterinde, hesap dönemi sonunda mevcut emtiayı Katma Değer
Vergisine tabi olan ve olmayanlar itibariyle tefrik edip göstermeye
mecburdurlar.
29- KDV göre Serbest Bölgelerde Katma Değer Vergisi Uygulamasını
anlatınız?
Bilindiği üzere Katma Değer Vergisi Kanunu’nun;
a-) 1 mad.’nin birinci fıkrasının 2 numaralı bendine göre; her türlü
mal ve hizmet ithalatının katma değer vergisine tabi olduğu
belirtilmekte
b- 11 mad.’nin 1 numaralı fıkrasının a bendine göre ; İhracat
teslimleri ve bu teslimlere ilişkin hizmetler ile yurt dışındaki
müşteriler için yapılan hizmetler ve karşılıklı olmak şartıyla
uluslararası roaming anlaşmaları çerçevesinde yurt dışındaki
müşteriler için Türkiye'de verilen roaming hizmetlerinin katma değer
vergisinden istisna olduğunu belirtmekte,
c- 12 mad. Göre ; . Bir teslimin ihracat teslimi sayılabilmesi için
Teslim yurt dışındaki bir müşteriye veya bir serbest bölgedeki
alıcıya ya da yetkili gümrük antreposu işleticisine yapılmalıdır.
Teslim konusu mal Türkiye Cumhuriyeti gümrük bölgesinden çıkarak bir
dış ülkeye veya bir serbest bölgeye vasıl olmalı ya da yurt
dışındaki müşteriye gönderilmek üzere yetkili gümrük antreposuna
konulmalıdır denilmekte olup,
d-16’ncı mad.’nin 1 numaralı fıkrasının c bendine göre ; Gümrük
Kanunundaki transit ve gümrük antrepo rejimleri ile geçici depolama
ve serbest bölge hükümlerinin uygulandığı malların Katma Değer
vergisinden istisna olduğunu belirtmekte ,
e- 17’nci mad’nin 4 numaralı fıkrasının “ı” bendine göre; Serbest
bölgelerde verilen hizmetler katma değer vergisinden istisna
olduğunu,
Hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıdaki yer verilen hükümler çerçevesinde, Serbest bölgelerde
faaliyet gösteren işletmelere Türkiye’den yapılan teslim ve
hizmetlerde ihracat istisnası kapsamında işlem yapılacaktır.Serbest
bölgelerden Türkiye’ye yapılacak mal teslimi ve hizmet ifaları ise
ithalat kapsamında değerlendirilerek katma değer vergisine tabi
tutulacaktır. Serbest bölge hükümlerinin uygulandığı malların
teslimi ile serbest bölge hükümlerinin uygulandığı malların teslimi
ile serbest bölgelerde verilen hizmetler ise katma değer vergisinden
istisna olacaktır. |
|
