|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
STANDART MALİYETStandart maliyet sistemi, mamul maliyetlerinin önceden ve bilimsel hesaplara dayanılarak olması gereken düzeyde planlanması ve maliyet hesaplarında fiili rakamlar yerine bunların kullanılmasıdır. Farkların Saptanması : DİMM Farklarının Saptanması Fili Maliyet Standart Fiyatla Girdi Maliyeti Girdi Maliyeti (FM * FF) (FM * SF) (SM * SF) Fiyat Farkı Miktar Farkı DİG Farklarının SaptanmasıFiili Maliyet Standart Fiyatla Girdi Maliyeti Girdi Maliyeti (FS * FÜ) (FS * SÜ) (SS * SÜ) Ücret Farkı Zaman Farkı > olumsuz > olumsuz < olumlu < olumlu GÜG Farklarının SaptanmasıFiili Sabit GÜG Bütçelenmiş Sabit GÜG Üretime Yüklenen Sabit GÜG Sabit GÜG Bakımından Hacim Farkı Bütçe Farkı > olumsuz > olumsuz < olumlu < olumlu Uygulama : STANDART MALİYET KARTI (Bilgisayar Masası)
Sabit GÜG belirlenmesinde esas alınan aylık faaliyet hacmi 4.000 DİS dir. Bu faaliyet hacmine göre bütçelenmiş değişken GÜG 960.000.000 TL, sabit GÜG de 1.920.000.000 TL dır. Ay içinde 1.200 adet bilgisayar masası üretilmiştir. Ay içindeki fiili maliyet bilgileri şöyledir: Satın Alınan DİMM 2.800 m2 * 1.452.000 TL /m2 = 4.065.600.000 Kullanılan DİM 2.550 m2 Direkt İşçilik 3.500 saat * 510.000TL/saat = 1.785.000.000 Değişken GÜG = 1.020.000.000 Sabit GÜG = 1.995.000.000 İstenenler :Tüm maliyet gider farklarını hesaplayınız ve muhasebe kayıtlarını yapınız. DİMM Farklarının HesaplanmasıFili Maliyet Standart Fiyatla Girdi Maliyeti Girdi Maliyeti (FM * FF) (FM * SF) (SM * SF) 2.550 * 1.452.000 2.550 *1.200.000 2.400 *1.200.000 =3.702.600.000 = 3.060.000.000 =2.880.000.000 Fiyat Farkı Miktar Farkı 642.600.000 olumsuz 180.000.000 olumsuz Hesaplama ; Fiyat Farkı : fiili kullanım miktarı * (Fiili Fiyat – Standart Fiyat) şeklinde de yapılabilir. Fark (-) çıkarsa olumlu, (+) çıkarsa olumsuzdur. Fiyat Farkı = 2.550 m2 * (1.452.000 – 1.200.000) = 642.600.000 TL Miktar Farkı = Standart Fiyat * (Fiili kullanım miktarı – Standart kullanım miktarı) Bu değer (-) çıkarsa olumlu, (+) çıkarsa olumsuzdur. Miktar Farkı = 1.200.000 * (2.550 – 2.400) = 180.000.000 TL Direkt İşçilik Farklarının HesaplanmasıFiili Maliyet Standart Fiyatla Girdi Maliyeti Girdi Maliyeti (FS * FÜ) (FS * SÜ) (SS * SÜ) 3500s * 510.000 3.500s * 450.000 3.600 * 450.000 1.785.000.000 1.575.000.000 1.620.000.000 Ücret Farkı Zaman Farkı 210.000.000 olumsuz 45.000.000 olumlu Ücret Farkı = Fiili Süre * (Fiili Ücret – Standart Ücret ) (-) çıkarsa olumlu, (+) çıkarsa olumsuz = 3.500 * (510.000 – 450.000) = 210.000.000 olumsuz Zaman Farkı = Standart Ücret * (Fiili Süre – Standart Süre) (-) çıkarsa olumlu, (+) çıkarsa olumsuz = 450.000 * (3.500 – 3.600) = (-) 45.000.000 olumlu Genel Üretim Giderleri Farklarının HesaplanmasıFiili Sabit GÜG Bütçelenmiş Sabit GÜG Üretime Yüklenen Sabit GÜG 1.995.000.000 4.000s*480.000 3.600 * 480.000 = 1.920.000.000 = 1.728.000.000 Sabit GÜG Bakımından Hacim Farkı Bütçe Farkı 75.000.000 olumsuz 192.000.000 olumsuz
Fiili İş Hacmine Göre Fiili Değişken GÜG Bütçelenmiş GÜG Esnek Bütçe GÜG 1.020.000.000 3.500s * 240.000 3.600s * 240.000 = 840.000.000 = 864.000.000 Değişken GÜG Verim Farkı Bakımından Bütçe Farkı 180.000.000 olumsuz 24.000.000 olumlu
Muhasebe Kayıtları710 – DİMM Gideri 3.702.600.000 150 – İMM 3.702.600.000 (Fiili hammadde gideri)
720 – Direkt İşçilik Gideri 1.785.000.000 335 –Personele Borçlar 1.785.000.000 (Fiili İşçilik Gideri ) 730 – GÜG 3.015.000.000 İlgili Hesaplar 3.015.000.000 (Fiili GÜG) Bu kayıtlardan sonra ay içinde yapılan üretimin standart değerler üzerinden yansıtma hesapları alacaklandırılarak yarı mamul hesabına yansıtılır. Örneğin; DİMM standart birim fiyatı 2.400.000*1200 adet = 2.880.000.000 TL 151 – Yarı Mamul Üretim 7.092.000.000 711 – DİMM Yansıtma 2.880.000.000 721 – Dİ Gideri Yansıtma 1.620.000.000 731 – GÜG Yansıtma 2.592.000.000 (Üretimin standart değerlerle yansıtılması) 152 – Mamuller 7.092.000.000 151 – Yarı Mamul 7.092.000.000 Fark Hesaplarının Kaydı : 711 – DİMM Giderleri Yansıtma 2.880.000.000 712 – DİMM Fiyat Farkı 642.600.000 713 – DİMM Miktar Farkı 180.000.000 710 – DİMM Gideri 3.702.600.000 (Olumsuz DİMM farklarının kaydı) 721 – Direkt İşçilik G Yansıtma 1.620.000.000 722 – Direkt İşçilik Ücret Fark 210.000.000 720 – Direkt İşçilik Gideri 1.785.000.000 723 – Direkt İşçilik Süre Farkları 45.000.000 (DİG lerinin olumsuz ücret ve olumlu süre farkının kaydı) 731 – GÜG Yansıtma Hesabı 2.592.000.000 732 – GÜG Bütçe Farklarıq 255.000.000 734 – GÜG Kapasite Farkları 192.000.000 730 – GÜG 3.015.000.000 733 – GÜG Verimlilik Farkları 24.000.000 (GÜG Fark hesaplarının kaydı) Fark Hesaplarının Kapatılması : Maliyet ve yansıtma hesapları kapatıldıktan sonra açık kalan fark hesapları; üretimin tamamı mamule alınmışsa 152-Mamuller hesabı ile çalıştırılarak kapatılır. Eğer üretimin tamamı tamamlanmamış yani yarı mamul üretim varsa, dönemdeki toplam üretim içindeki mamul ve yarı mamul miktarı ile oranlanarak, ilgili hesaba düşen oranda olmak üzere 151 – Yarı Mamul üretim hesabı ve 152- Mamuller hesabı ile çalıştırılarak kapatılır. 723 – Direkt İşçilik Süre Farkları 45.000.000 733 – GÜG Verimlilik Farkları 24.000.000 152 – Mamuler Hesabı 69.000.000 (Olumlu fark hesaplarının kapatılması 152 – Mamuller 1.479.000.000 712 – DİMM Fiyat Farkı 642.000.000 713 – DİMM Miktar Farkı 180.000.000 722 – Dİ Ücret Farkları 210.000.000 732 – GÜG Bütçe Farkları 255.000.000 734 – GÜG Kapasite Farkları 192.000.000 (Olumsuz fark hesaplarının kapatılması) Standart Maliyette Muhasebe Kayıtları : DİMM Fiyat ve Miktar Farkları Üretim için gerekli olan standart DİMM gideri 50.000 TL iken fiili kullanım 53.000 TL olarak gerçekleşmiştir. Sözkonusu sapmanın 2.000 TL sı fiyattan, 1.000 TL sı da miktardan kaynaklanmıştır Önce standart maliyet üretim hesabına yansıtılır: 151-Yarı Mamul 50.000 711-DİMM yan. 50.000 Fiili DİMM üretime çıktığında; 710-DİMM Gideri 53.000 150-DİMM 53.000 Dönem sonunda; 711-DİMM Yansıtma 50.000 712-DİMM Fiyat Farkı 2.000 713- DİMM Miktar Farkı 1.000 710 – DİMM Gideri 53.000 Fark hesapları dönem sonunda ilgili stok hesaplarına (151-152) veya SMM ne (620) devredilerek kapatılır. 151-Yarı Mamul 3.000 712-DİMM Fiyat Farkı 2.000 713-DİMM Miktar Farkı 1.000 DİG Ücret ve Süre FarklarıÜretim için öngörülen DİG 348.000. TL dır. Dönem sonunda gerçekleşen DİG 360.000 TL dır Ortaya çıkan 12.000 TL lık farkın 9.000 TL sı zaman, 3.000 TL sı da ücret farkıdır. Direkt İşçilik Giderlerinin Üretim Maliyetine Yansıtılması 151-Yarı Mamul 348.000 721 – DİG Yan 348.000 Gerçekleşen DİG lerinin tahakkuku 720-DİG 360.000 360_ Ödenecek Vergi 361-Ödenecek SSK 335-Personele Borçlar farkların Kaydı; 721-DİG Yansıtma 348.000 722-DİG Süre Farkı 3.000 723-DİG Ücret Farkı 9.000 720-DİG 360.000 Fark hesapları dönem sonunda ilgili stok hesaplarına (151-152) veya SMM (620) hesabına devredilerek kapatılır. 151-Yarı Mamul 12.000 722-DİG Ücret Fark 3.000 723-DİG Süre Farkı 9.000 GÜG Bütçe ve Verimlilik Farklarıİşletmede standart GÜG 50.000 TL olup, gerçekleşen 55.000 TL farkın 3.000 TL sı GÜG Bütçe farkı, 2.000 TL sıda verimlilik farkından kaynaklanmıştır. Standart GÜG lerinin maliyete yansıtılması 151-Yarı Mamul 50.000 731-GÜG Yansıtma 50.000 Gerçekleşen GÜG lerinin maliyete yüklenmesi 730-GÜG 55.000 İlgili Bilanço Hes 55.000 Farkların hesaplara alınması 731-GÜG Ynasıtma 50.000 732-GÜG Bütçe Fark 3.000 733-GÜG Verimlilik Farkı 2.000 730- GÜG 55.000 Dönem sonunda fark hesapları ilgili stok hesapları (151-152) veya SMM (620) hesaplarıyla kapatılır 151-Yarı Mamul 5.000 732-GÜG Bütçe Fark 3.000 733-GÜG Verimlilik 2.000
Uygulama : Standart maliyet yöntemi uygulamakta olan işletmeye ait veriler aşağıdadır. DİMM Miktar Standardı = bir pantolon için 3 metre kumaş DİMM Fiyat Standardı = 6.000 TL/metre Dİ Süre Standardı = bir pantolon için 1 saat Dİ Ücret Standardı = 4.000 TL/saat GÜG Yükleme oranı 2.000 TL/saat İşletme yıl içinde 8.000 adet pantolon üretmiş Dönem içinde kullanılan 25.000 metre kumaş için 155.000.000 TL ödenmiştir. İşçilere ise 8.100 saat çalışma karşılığında 31.590.000 TL ödenmiştir. İstenenler : DİMM farkları, Dİ farkları ve farkların ilgili hesaplara alınması ile ilgili muhasebe kayıtları. Çözüm : DİMM Farkları Fiyat Farkı = (FF – SF) * FM (6.200 – 6.000) * 25.000 = 5.000.000 TL olumsuz Miktar Farkı= (FM – SM) * SF (25.000 – 24.000) * 6.000 = 6.000.000 TL lumsuz
Dİ Farkları Ücret Farkı = (FÜ – SÜ) * FS (3.900 – 4.000) * 8.100 = 810.000 TL olumlu Süre Farkı = (FS – SS) * SÜ (8.100 – 8.000) * 4.000 = 400.000 TL olumsuz 711 – DİMM G Yansıtma 144.000.000 712 – DİMM G Fiyat Farkı 6.000.000 713 – DİMM Miktar Farkı 5.000.000 710 – DİMM Gideri 155.000.000 721 – Dİ Gideri Yansıtma 32.000.000 722 – Dİ Süre Farkları 400.000 720 – Dİ Gideri 31.590.000 723 – Dİ Süre farkları 810.000
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Mustafa
Kemal Paşa Mah. İstiklal Cad. No:48/1 İstanbul/AVCILAR |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
