|
|
»
Finansal Muhasebe Konu Özetleri
»
Sürekli Sermaye Kavramları
1. Sermaye
Kavramı: Sermaye, işletmeyi kuranlar tarafından,
işletmeye konulan para, mal ve emek. Bir iş ya da
işletme için yapılan toplam yatırım, üretim araçlarının
tümü, kullanılmaya hazır para ve varlıklar olarak
tanımlanabilir.
İşletmeler belli bir sermaye ile kurulur. Sermayeler, öz
sermaye ve borçlardan oluşmaktadır. Küçük işletmelerde
sermayenin tamamı girişimciler tarafından sağlanırken,
büyük işletmeler öz sermaye yanında borç ile fon
sağlamak zorundadır. Bir işletmenin fonları kaynaklarına
göre iç ve dış fon kaynakları olmak üzere ikiye ayrılır:
İç fon kaynakları: kuruluş dönemindeki
kurucuların koydukları paralar, mallar, haklar, hisse
senetleri ve benzerleridir. İşletme faaliyeti sonucunda
sağlanan fonlar ise amortismanlar, yedek akçeler,
dağıtılmayan kârlardır.
Dış fon kaynakları: işletmelerin iç fon
kaynaklarının yetersiz olduğu durumlarda bankalardan ya
da üçüncü şahıslardan vadeleri farklı olarak alınan
borçlardır. Ödeme gücünü zorlayacak yüksek maliyetli dış
fon kaynaklarına başvurulmamalıdır.
Sabit Kıymetler Sermayesi: İşletmenin mal
varlığı, menkul ve gayrimenkulleri diğer varlıkların
tutarıdır. Menkuller ve gayrimenkullar firma için temel
oluşturur. İşlemlerin başlangıcı, firmanın sürekliliği
ve rekabet şansı sabit kıymetler sermayesine bağlıdır.
Sabit kıymetler, boşa harcanmayacak veya işletme
faaliyetleri esnasında kullanılıp kolayca bitmeyecek, iş
başarısızlıkla sonuçlansa dahi varlığının bir kısmını
sürdürecek olan işletmenin uzun vadeli değerleridir.
İşleyen Sermaye: İşleyen sermaye, işe başlamak ve
işletme faaliyetleri sonucu gelir elde edilinceye kadar
araç ve gereçler ve ücretler gibi giderleri karşılamak
için ihtiyaç duyulan paradır.
2. Para Akışı: Belirli bir dönem içerisinde nakit
gelirleri ile nakit giderleri para akışını ifade
etmektedir. Seçilen bir dönemdeki para akışı tahmini
olarak yapılır ki bu tahmin, normalde çok az olan
menkulün idaresi, işin planlanması ve kontrolü için de
çok önemlidir. Para akışının tahmini normalde bir yıl
için ay ay hazırlanır. Para akışının tahmini nakdin,
ihtiyacın karşılanıp karşılanamayacağını gösterir.
Günlük çalışma için gereken sermayenin yetersiz
görülmesi durumunda artırılma çareleri araştırılır.
Para akışının tahmini işin yürütülmesi için nakit
kaynaklarının en iyi şekilde kullanımını da sağlar. Para
akışı tahmini, girişimcinin ortaya koyacağı iş hacmine
karar vermesine yardımcı olur, belirlenen süre
içerisinde tahsil edeceği para hakkında bilgi verir.
Satın alma ya da üretim kapasitesinin belirlenmesine
yardımcı olur, işin sürekliliğini sağlar ve siparişleri
finanse edebilmesi için bilgi verir.
2.1. Akış Tahmini Yapmak: Akış tahmini;
işletmenin satış, üretim, yönetim gibi bütçe
verilerinden yararlanılarak yapılır. Şu aşamalarda
gerçekleştirilir:
- Para akış tahmininin yapılacağı süre belirlenir.
- Beklenen gelir akışı hesaplanır (nakit girişleri).
- Beklenen gider akışı hesaplanır (nakit çıkışları).
- Gelir akışı ile gider akışı karşılaştırılarak dönem
içindeki net para akışı hesaplanır. Giriş ve çıkışlar
tahmine dayanır. Yanılmalar, işletmeyi zor duruma
düşürebilir ki işletmelerde bulundurulacak minimum nakit
gereğinden çok olursa atıl bekler, az olursa borçlar
ödenemez, itibar sarsılır.
- Nakit dengesi, aynı dönemin net nakit akışına
eklenerek dönemin net bilançosu elde edilir. (İşletmenin
zor duruma düşmeden faaliyetlerini sürdürebilmesi için
kasada bulundurulması gereken para miktarına en az nakit
dengesi denir.)
2.2. Nakit Gelir Akışı: Nakit gelirleri
genellikle ticaret ve sanayi işletmelerinde şunlardan
sağlanır:
- Peşin satışlar
- Alacakların tahsili
- Alınan faiz
- Kâr payı
- Sabit değer satışı
- Menkul kıymet satışı
- Banka kredileri
- Diğer finansman kaynakları vb.
Peşin satışlar ve alacakların dışındaki tahsilât
kalemleri, geçmiş denemelere dayanarak oldukça doğru
olarak tahmin edilebilir ve beklenen değişmeler de
dikkate alınabilir. Satışlar ve alacaklar, işletmenin
düzenlediği satış ve alacaklar bütçelerinden çıkarılır.
2.3. Nakit Gider Akışı: Genellikle ticaret ve
sanayi işletmelerinde nakit giderleri şu şekildedir:
- Peşin satın almalar
- Maaş, ücret vb. ödemeler
- Ham ve yardımcı madde alımı
- Sigorta giderleri
- Faiz ödemeleri
- Sabit değer alışı
- Dağıtım ve yönetim giderleri
- Borç ödemeleri
- Diğer işletme giderleri vb. |
|
